Eyjafréttir

Undarlegt hefur verið að fylgjast  með framgangi mála varðandi vænt­anlegar siglingar í nýja Landeyja­höfn á komandi sumri. Framganga samgönguyfirvalda hefur óneitan­lega slegið aðeins á þær miklu væntingar sem gerðar hafa verið til þessarar umbreytingar í samgöngu­málum Vestmannaeyja. Samgöngu­yfirvöld hafa slegið á hendur heimamanna um aðkomu að þessu mikilvæga hagsmunamáli og á laun virðist samningur við Eimskip vera í höfn. Ljóst er því að ýmsar spurningar vakna um gang mála.

Hvers vegna samið lengur en til næstu áramóta?
Það má með góðum vilja reyna að kaupa þá röksemdafærslu að Vega­gerðin hafi verið bundin samkomulagi við Eimskip til loka árs 2010, en þó hljóta samt að vakna margar spurningar. Útboðið sem gert var á sínum tíma var í siglingar milli Eyja og Þorlákshafnar og samningur við Eimskip hlýtur að hafa verið um siglingar á þeirri leið. Það er því undarlegt ef ekki er hægt að komast frá þeim samningi, þar sem allt aðrar forsendur eru fyrir siglingum til Landeyjahafnar en Þorlákshafnar.
 

Því hefur verið slengt fram að til skaðabóta myndi koma ef Vegagerð gengi frá gildandi samningi við Eimskip, en engar tölur hafa farið á loft í þeim efnum. Miðað við þann barlóm sem verið hefur um afkomu rekstrarins hingað til getur vart verið að skaði verktakans hefði orðið mikill og bætur hlytu að miðast við þann skaða, eða hvað?
 

En skýringin um skaðabætur og gildandi samning getur þó ekki náð lengra en til 31. desember 2010, því að þá er núverandi samningur runn­inn út. Hvers vegna er þá gerður samningur til haustsins 2011, átta mánuðum lengra en nauðsyn ber til vegna núverandi samnings?
 

A.m.k. virðist ekki lengur nauðsynlegt að bjóða reksturinn út og hvers vegna í ósköpunum semur Vega­gerðin til lengri tíma en þeim bar, miðað við þann samning sem nú er í gildi? Hvað liggur að baki því að núverandi rekstaraðili á að fá tæki­færi til að sjá um reksturinn þar til toppur næsta árs, sumarið,  er af­stað­­inn og þá á að skoða málið að nýju? Undarleg meðferð, svo ekki sé meira sagt. Eru þetta nýju gagnsæju og faglegu vinnubrögðin á „Nýja Íslandi“?
 

Fróðlegt verður að sjá þegar samningurinn við Eimskip verður gerður opinber hvort um er að ræða lægri upphæðir en Vestmanna­eyjabær bauðst til að reka ferjuna fyrir, því ljóst er að bærinn var tilbúinn að sigla fleiri ferðir en gert er ráð fyrir í þeim nýja samningi sem virðist frágenginn.  Eyjamenn hafa þegar þurft að taka á sig mikla skerðingu Samgönguráðhera hefur sagt að Eyjamenn verði að taka á sig niður­skurð í samgöngumálum líkt og aðrir landsmenn og því verði að fækka ferðum frá því sem ráðgert var. Rétt er að benda á að þegar er búið að skera verulega niður í þess­um lið því smíði skips var slegin af og þar með var búið að spara umtalsvert í verkefninu. 
 

Þá er rétt að benda á að siglinga­leiðin milli Landeyjahafnar og Eyja  er öllu styttri en milli Þorláks­hafnar og Eyja. Hægt er að sigla 8 ferðir milli Landeyjahafnar og Eyja með sömu olíunotkun og fer í tvær ferðir til Þorlákshafnar. Það mætti því sigla 2880 ferðir milli Land­eyja­hafnar og Eyja á þeirri olíu sem árlega hefur verið notuð í siglingar Herjólfs til Þorlákshafnar undanfarin ár. Með því einu að halda þeim ferðafjölda sem upphaflega var ráðgerður í Landeyjahöfn, 1800 ferð­ir á ári, sparast miklir fjármunir í rekstri, því olíunotkun á ári yrði um 60% af því sem hún hefur verið undanfarin ár.
 

Þá er einnig rétt að benda á að ekki virðist hafa verið slegið af í gerð annarra samgöngumannvirkja sem komin voru í framkvæmd eða talað um að spara þurfi til í þeim efnum hvað þá að innheimta eigi vegatolla. Amk. hef ég ekki orðið var við að samgönguráðherra hafi t.d. boðað töku vegatolls í væntanlegum Héð­is­fjarðargöngum sem er ekki minni framkvæmd kostnaðarlega en gerð Landeyjahafnar.

 

Okurgjaldskrá á nýja þjóðveginum til Eyja
Sú gjaldskrá sem sett hefur verið fram vekur þó jafnvel enn meiri furðu en nokkuð annað. Ljóst er að skattleggja á þjóðveginn til Eyja enn frekar en gert hefur verið til þessa. Í eina tíð talaði Vegagerðin um að mið væri tekið af lengd siglingaleiðar við ákvörðun gjaldskrár en það virðist þó ekki eiga við nú. Ef miðað er við fargjöld á leiðinni til Þor­lákshafnar nú, þá kostar það hvern farþega tæpar 36 krónur að fara hvern km á þjóðveginum og sami kostnaður er fyrir hvern bíl en unglingurinn greiðir tæpar 18 kr. á km.
 

Samkvæmt þeim fargjöldum sem sett hafa verið fram fyrir siglingar í Landeyjahöfn þá greiðir hver far­þegi  91 kr. á km og unglingur 45,5 kr. á km. Fyrir bílinn verða greiddar 136 kr. á km.
 

Fyrir 4 manna fjölskyldu verður því ansi dýrt að fara á bílnum nýja þjóðveginn til Eyja. Þessi fjöl­skylda, sem í dag greiðir 144 kr. á km á þjóðveginum milli Þorláks­hafnar og Eyja, mun þurfa að greiða 409 kr. fyrir að ferðast hvern km á nýja þjóðveginum í Landeyjahöfn.
 

Þetta verður að teljast a.m.k. nokkuð vel í lagt ekki síst þegar litið er til þess að samkvæmt upplýs­ingum FÍB þá er aksturskostnaður meðalbíls 20,94 kr. pr. km og heildar­rekstrarkostnaður sama bíls 47,55 kr. pr. km. eða 11,6% af kostn­aði fjölskyldunnar við að ferð­ast þjóðveginn til Eyja. 
 

Finnst einhverjum þetta ásættanlegt?
 

Grímur Gíslason