Eyjafréttir

 

Til áréttingar þá er ekki hægt að miða þennan tíma við ef sjúklingar slasast eða veikjast utan alfaraleiða eða úti á rúmsjó, því þá er tíminn sem tekur að komast að sjúklingi mun lengri. Þessi tími miðast við eina klukkustund eða eins nærri einni klukkustund og mögulegt er. Þetta er oft nefnt „gullna klukku­stundin“ þar sem rannsóknir sýna að lífslíkur minnka hjá fólki sem slasast og kemst ekki í varanlegar lausnir á sínum áverkum eða veik­indum á þessari klukkustund.

 

Skil­greiningar á alvarleika áverka eða veikinda eru unnar eftir fyrirfram ákveðnum ferlum sem neyðarlínan vinnur eftir og boðar út í samráði við þann/þá sem kalla til að­stoð. Þá gildir einu hvort um er að ræða boðun frá almennum borgara eða fagaðila hjá viðbragðsaðilum.

 

Það er nefnilega oft þannig að tilkynningar eru óljósar eða eitt­hvað alvarlegra kemur í ljós við fyrstu meðferð eða meðferð af vettvangi. Þá þarf oft að kalla til flutnings með hraði til að sjúk­lingur fái bestu mögulegu meðferð. Þar skiptir tíminn oft miklu máli og því fyrr sem menn kalla eftir hröðum flutningi því betri mögu­leika á sjúklingur á skjótari bata. Þar kæmi sér vel að hafa vél tiltæka með sem minnstum fyrirvara til að mæta þessari þörf sem getur skipt sköpum.

 

Eftir að Flugfélag Vestmannaeyja hætti rekstri á sjúkravél frá Eyjum hafa heilbrigðisyfirvöld notast við þjónustu frá Mýflugi. Það skal tekið skýrt fram hér að ekki er verið að setja út á vinnubrögð eða fagmennsku Mýflugs, því að mikil reynsla er þar á bæ og eru læknar og sjúkraflutningamenn að norðan sem sinna sjúkrafluginu af miklum faglegum metnaði og hugsjón.

 

Málið snýst um viðbragð, og að mínu mati er tíminn of langur sem tekur vélina frá Mýflugi að sinna Eyjamönnum. Upp kom atvik þar sem sjómaður slasaðist á hendi. Að sögn Árna Johnsen var hringt á vélina kl. 11:50 og lenti hún á Vest­mannaeyjaflugvelli kl. 13:50. Leifur Hallgrímsson framkvæmda­stjóri Mýflugs leiðrétti svo Árna og sagði vélina hafa lent kl. 13:27 en útkallið hafi komið kl. 12:07. Samkvæmt þessu var því útkalls­tími vélarinnar ein klukku­stund og tuttugu mínútur. Það er að mínu mati of langur tími og sam­kvæmt Leifi þá voru önnur flug sem mun styttri viðbragðstími var á og ber að nefna það. En það breytir hins vegar ekki þeirri stað­reynd að í bráðaþjónustu á maður alltaf að búast við hinu versta en vona hið besta. Segjum að vélin sé upptekin í öðrum verkefnum og þá er hún ekki til taks fyrir Eyjamenn.

 

Í þessu sambandi hefur verið nefnd þyrla gæslunnar sem á að sinna bráðatilfellum. Viðbragðstími þyrlunnar er uppgefinn 60 mínútur og flugtíminn er 40 mínútur þannig að aftur erum við að tala um dýrmætan tíma sem fer til spillis fyrir sjúklinga sem slasast eða veikjast hér í Eyjum.

 

Sem fagmaður í bráðaþjónustu tel ég algjört lykilatriði að hér sé stað­sett sjúkraflugvél sem sinnir þessu svæði. Þessi vél á að vera mönnuð menntuðum sjúkra­flutninga­mönnum og svo að sjálfsögðu, sé um alvarlegt tilfelli að ræða, á læknir að fara með ef þurfa þykir. Þetta eru sjálfsögð mannréttindi á þéttbýlisstað.

 

Heilbrigðisyfirvöld mega ekki sofna á verðinum gagnvart íbúum á landsbyggðinni og fólk þarf að finna til öryggis hvar sem það býr á landinu. Það er ekki nú og dapurt til þess að vita að Eyjamenn eiga ekki kost á sömu þjónustu og aðrir landsmenn. Hér er ein stærsta höfn landsins og sjómennska er ekki hættulaus atvinnugrein sem gerir málið mun alvarlegra. Það er von mín að fólk geri sér betur grein fyrir hvernig staðan er í dag í mál­efnum bráðaþjónustu í Vestmanna­eyjum. Staðan er slæm og okkar hlutverk að tjá okkur um þetta og beita þeim þrýstingi sem kostur er. Mér finnst persónulega vanta yfirlýsingu eða útskýringar hjá heilbrigðisyfirvöldum í Vestmanna­eyjum, því að þar er ábyrgðin líka gagnvart okkar samfélagi. Það ætti að vera krafa frá fagaðilum hér í bæ að tryggja besta viðbragð sem völ er á.

 

Og nýleg frétt frá Landhelgis­gæslu Íslands um að einungis ein þyrla sé til taks fyrir landsmenn næstu daga eða vikur, eykur enn á alvarleika þess að ekki sé vél stödd hér í Eyjum allan sólarhringinn allt árið. Og hver ber ábyrgðina á ef illa fer? Er ráðherra heilbrigðismála tilbúinn að axla þá ábyrgð, því að á endanum er það æðsti yfirmaður þessa málaflokks sem ber ábyrgð­ina.

 

Árið er 2010 á Íslandi. Svo ég vitni í orð eins bæjarfulltrúa, Pál­eyjar Borgþórsdóttur í Vestmanna­eyjum: „Engu líkara er en að búið sé að gjaldfella borgara þessa sveitarfélags, í það minnsta lítur út fyrir að við séum ekki jafnverðmæt og annars staðar á landinu.“ Þá virðist þetta því miður vera staðreynd sem við búum við hér í Eyjum.

 

Það er von mín að fólk geti mynd­að sér skoðun og taki undir með okkur sem að viljum að sjúkravél sé staðsett hér í Eyjum. Málið er mun alvarlegra í ljósi þess að eng­inn skurð- eða svæfingalæknir er í Eyjum í sex vikur á sumri.