Eins og móðir huggar barn sitt, eins mun ég hugga yður

Oddný Garðarsdóttir, Vera Björk Einarsdóttir og Þóranna Sigurbergsdóttir segja frá reynslu sinni að missa börn og hvernig þær tókust á við sorgina

Eins og móðir huggar barn sitt, eins mun ég hugga yður

:: Oddný Garðarsdóttir, Vera Björk Einarsdóttir og Þóranna Sigurbergsdóttir segja frá reynslu sinni að missa börn og hvernig þær tókust á við sorgina

Það á enginn að lenda í að jarða börnin sín, er oft sagt og sem betur fer lenda fæstir í því. En það gerist og höggið er mikið fyrir foreldra, ættingja og vini. Það þekkja Oddný Þ. Garðarsdóttir, Vera Björk Einarsdóttir og Þóranna M. Sigurbergsdóttir sem allar hafa misst syni á voveiflegan hátt og Þóranna tvo. Reynslu sinni lýsa þær í bókinni Móðir Missir Máttur þar sem þær segja opinskátt frá því sem gerðist og áhrifunum sem þessi ógnarupplifun hafði á þær og fjölskyldur þeirra.
 
Leiðir þeirra lágu saman í gegnum trúna á Krist og í starfi innan kirkjunnar. Tilgangur með útgáfu bókarinnar er að deila reynslunni með öðrum og sýna fólki sem verður fyrir áföllum að til er leið til bata. Hún sé reyndar erfið og á þeirri vegferð séu torfær fjöll klifin og gengið um djúpa dali. En áfram skal haldið. Sjálfar leggja þær áherslu á mikilvægi trúarinnar og að leita styrks í fjölskyldu og vinum, tala opinskátt um missinn og að hika ekki við að leita sér sérfræðiaðstoðar.
Vera Björk segir að prestar Landakirkju hafi skipt sig miklu. Fyrst Bjarni Karlsson og Jóna Hrönn Bolladóttir, síðan Þorvaldur Víðisson og Bára Friðriksdóttir. „Bára byrjaði með tólf spora starfið, Andlegt ferðalag í Landakirkju. Hún hvatti mig til að taka þátt og síðan þá hef ég ekki komist úr sporunum, segir Vera Björk. Það hjálpaði mér heilmikið, bæði í sorginni og að kynnast sjálfri mér. Ég held að Andlega ferðalagið sé gott fyrir alla sem hafa lent í einhverju og bara alla.“
„Við kynnumst í gegnum AGLOW. Ég var þá ófrísk af Ragnheiði Perlu. Það var Svanhildur Gísladóttir sem bauð mér með sér þangað. Þar kynntist ég fullt af góðum konum, m.a. Þórönnu. Ég var sú fyrsta af okkur að missa drenginn minn. Svo gerist það hjá Þórönnu fjórum árum seinna. Þá fór ég strax til hennar af því að ég tengdi svo við það sem hún var að ganga í gegnum. Sama gerðist þegar Elli hennar Oddnýjar dó. Við þekktumst ekkert mikið. Vorum nágrannar, buðum góðan daginn og Kári hennar Oddnýjar og Tryggvi minn voru vinir. Þegar þetta gerist hjá þeim fann ég hjá mér að ég yrði að fara yfir til þeirra og tala við þau.“
 
Félagsskapur sem umvefur og nærir
Oddný og Vera Björk urðu góðar vinkonur og Oddný fór að fara með Veru Björk á AGLOW fundi. „Þetta leiddi okkur svo saman, AGLOW og tólf spora starfið,“ segir Vera Björk sem er þakklát kirkjunni og hennar fólki fyrir að hafa staðið með sér.
„Ég leitaði í trúna eftir styrk, það kom aldrei neitt annað til greina. AGLOWstarfið er mjög mikilvægur þáttur í mínu trúarlífi,“ segir Oddný. „AGLOW er kærleiksnet kristinna kvenna úr öllum kristnum trúfélögum. AGLOW hefur verið starfandi í Eyjum í rúm tuttugu og fimm ár. Yndislegur félagskapur sem umvefur og nærir.
Ég og Vera Björk höfum leitt tólf sporastarf í Landakirkju, nú á annan áratug. Það er góð leið til að vinna í sorginni og læra að þekkja sjálfan sig. Tólf sporastarfið er mikil mannrækt og lærdómsríkt að fara í gegnum það með öðrum.“
Þóranna og hennar fjölskylda er í Hvítasunnusöfnuðinum. „Það hugsuðu örugglega margir úti í bæ að við ættum svo gott að vera í Hvítasunnusöfnuðinum en við þurftum að leita eftir því. Það var ekkert sjálfvirkt sem fór af stað. Þegar Sigurjón dó var mjög vinalegt þegar séra Bjarni, sem er góður vinur okkar, kom og bauð Steingrími út að ganga. Þannig að þetta var fólk úr nágrenninu sem kom til okkar og Snorri og Hrefna Brynja voru til staðar.“
 
Var bannað að tala um þetta
Og Þóranna heldur áfram: „Það var þessi vinanánd sem skipti máli en það var kannski ekki fyrr en seinna að maður áttaði sig á hvenær manni leið vel eða illa og hafa frelsi til að segja hvernig manni leið í það og það skiptið. Stundum þurfti maður að harka af sér en það er mjög gott að eiga góða fjölskyldu og vini og góða kirkju. En viðhorfið í Hvítasunnukirkjunni, var þetta landlæga fyrir tugum ára; nú er þetta búið og bara að halda áfram. Þegar við hittum fólk tveimur mánuðum eftir að Sigurjón fórst spurði það, eruð þið ekki búin að jafna ykkur?
Það er bara ekki svoleiðis og það sem við vildum með bókinni er að opna umræðu í fjölskyldum ef einhver hafði dáið óvænt. Áður var bannað að tala um þetta. Við segjum frá því í bókinni að við vildum líka að börnin okkar og barnabörn vissu nákvæmlega hvað gerðist því öll eru þau hluti af þessu ferli,“ segir Þóranna.
 
Löng og ströng
„Og það yrði rétta sagan. Ég hélt að mín börn vissu allt en komst að því svo var ekki þó við höfum ekkert verið að fela þetta. Alltaf talað um þetta en þegar við fórum að fara nánar í það sem gerðist voru börnin ekki með þetta á hreinu. Eitt þeirra hafði upplifað þetta svona og hitt hinsegin, því er mjög gott að fá heildarmyndina,“ segir Vera Björk og nefnir erfiðleika og dauða í sinni fjölskyldu sem ekki mátti ræða. „Var ekki rætt nema að fólk væri drukkið. Þá kom sorgin upp á yfirborðið.“
„Það var oft erfitt að einbeita sér að því að skrifa um þessa erfiðu lífsreynslu en þetta hefur verið góð úrvinnsla fyrir mig,“ segir Oddný. „Þessi vinna hjá okkur þremur hefur verið nokkuð löng og ströng. Við þrjár höfum átt margar samverustundir undanfarin ár við bókarskrif, Aglowstarf, Sporvinnu og annað kristilegt starf. Okkur þykir vænt hver um aðra, enda eigum við margt sameiginlegt. Það er sérstök tilfinning að vera búin að fá bókina í hendurnar eftir mikla vinnu. Ég vil þakka öllum sem hafa hvatt okkur við skrifin, lesið yfir og hjálpað, svo að þessi bók gæti orðið að veruleika. Það er von mín að lestur þessarar bókar, vekji huggun og von þeim sem eiga um sárt að binda.“
 
Fólk leiti sér aðstoðar
Aðspurð sagðist Vera Björk hafa leitað sér aðstoðar tveimur árum eftir að Árni Garðar lést. „Ég var búin að vera í sjálfshjálparsamtökum sem Jóna Hrönn og Bjarni voru með en var of fljót á mér. Var orðin meira sem ráðgjafi, hjálpaði hinum en svo þarna tveimur árum seinna leið mér mjög illa og þá benti vinkona mín mér á sálfræðing í Reykjavík. Ég hitti hann tvisvar og sagði honum sögu mína og þegar ég kom út var eins og hundrað kíló hefðu farið af mér. Þarna gat ég talað við einhvern sem vissi ekkert um málið sem var mjög gott.“
Ég fór á nokkra fundi hjá Nýrri dögun sem eru sorgarsamtök og talaði við sáfræðing á þeirra vegum sem var mjög gott.“
„Prestarnir í Landakirkju voru með sjálfshjálparhóp í kirkjunni, það hjálpaði mér mikið að vera með öðrum sem höfðu misst, finna skilning og styrk hvers annars. Það er svo gott að tala við þá sem þekkja tilfinningarnar því að tilfinningasveiflurnar eru svo miklar,“ segir Oddný.
„Við fórum ekki formlega til sálfræðings eftir að Sigurjón dó. Það var ekki fyrr en 11 árum seinna. Eftir að Steingrímur veiktist. Þá fórum við í Hveragerði í mánuð og fengum tíma hjá sálfræðingi. Ég hélt að hann ætlaði að tala um veikindin en þá kom þetta með Sigurjón upp á yfirborðið. Þegar Rikki dó leitaði ég til vina minna en Steingrímur talaði við sálfræðinginn sem við kynntumst í Hveragerði. Í bókinni hvetjum við fólk til að leita sér aðstoðar eins og hægt er, til sálfræðinga og annarra sérfræðinga. Tala við einhvern sem vill hlusta,“ segir Þóranna.
Vera Björk bendir á að í dag sé þetta ekki svo mikið leyndarmál, það viðhorf hafi breyst svo mikið. „Þú varst talin klikkuð ef þú fórst til sálfræðings. Núna er þetta allt öðru vísi. Ég held líka að ef fólk gerir ekki upp andlega streitu geti það leitt af sér alvarlega sjúkdóma,“ segir Vera Björk.
 
Að læra að lifa með
En jafnar maður sig einhvern tímann á þessu? „Það nýjasta í sorgarfræðum er að læra að lifa með þessu. Læra, að svona er þetta en á meðan vaxa börnin inni í manni. Það er rosalega erfitt og að hugsa til þess að Sigurjón hefði orðið 39 ára í gær. Það er gott að geta sagt upphátt; þetta er afmælisdagur, gleðidagur og maður hugsar, hvað hefði hann verið að gera í dag? Hjá okkur kom þetta í þrepum. Rúmum tveimur árum eftir að Sigurjón dó skipulögðum við gönguferð. Fórum Laugaveginn í góðum hóp og morguninn eftir föttuðum við Steingrímur að við höfðum sofnað og vaknað án þess að hugsa um það sem gerðist.“
Oddný fór að starfa sem meðhjálpari í Landakirkju, byrjaði 1. apríl 2006. „Verkefnin þar voru bæði erfið og auðveld. Það var gefandi að starfa í kirkjunni, starfsfólkið þar hvert öðru yndislegra. Það var mitt lán að starfa með þeim sr. Kristjáni Björnssyni, sr. Þorvaldi Víðissyni og lengst með sr. Guðmundi Erni Jónssyni. Það var gott að geta talað um hlutina við þá. Mér finnst starf prestanna mikilvægt fyrir fólk sem hefur misst ástvin og hvet fólk að leita til þeirra og annarra fagaðila. Það er nauðsynlegt að leita sér hjálpar. Það er vont að vinna ekki úr erfiðum tilfinningum.“
„Nú dóu Árni Garðar og Sigurjón báðir í bílslysum og sunnudaginn 19. nóvember var minningardagur þeirra sem farist hafa í bílslysum á Íslandi. Þú spyrð hvort maður jafni sig og ég hélt það en þegar ég heyrði þetta í fréttum og séra Guðmundur Örn minntist á þennan dag í messunni, kom þetta við mig. Maður jafnar sig kannski aldrei 100 prósent, lærir að lifa með því og líður vel. Get tekið þátt í lífinu og glaðst þegar tilefni er til en lífið breyttist. Þetta kom eins og högg og í bókinni er mynd af sorgarferlinu sem mér finnst lýsa því svo vel sem ég upplifði. Maður dettur niður á botn í einhverjum pytti. Byrjar smásaman að krafla sig upp, það tekur fólk mislangan tíma. Sumir ná sér svo aldrei,“ segir Vera Björk.
„Ef að það er undirliggjandi þunglyndi hjá fólki getur það festst þar þegar eitthvað alvarlegt gerist,“ segir Þóranna. „Ef fólk fer að nota lyf og áfengi til að deyfa sársaukann er það komið í vond mál sem getur verið erfitt að komast út úr,“ bætir Vera Björk við.
„Nánasta fjölskylda og vinir veittu okkur styrk, foreldrar og systkini okkar Yngva hjálpuðu okkur mikið. Margir komu til okkar með ýmsa hluti til að votta okkur samúð og við fundum að hugur bæjarbúa var hjá okkur, það var huggun í sorginni,“ segir Oddný.
 
Svo kom höggið
Allar hafa þær unnið í sínum málum í gegnum trúna á Guð og þar segist Vera Björk hafa búið að sinni barnatrú. „Hún var góður grunnur sem ég byggði á,“ segir Vera Björk og Þóranna segir frá reynslu sinni þegar Rikki dó í apríl 2016. „Við reyndum að hafa sem mest að gera um sumarið og haustið, okkur gekk þokkalega en um miðjan desember kom höggið. Það voru að koma jól og ég hafði engan tíma til að undirbúa þau. Svo komu upp nokkur atriði hvert á fætur öðru. Símtal sem var erfitt og þá hugsaði ég; ef ég gæti talað um þetta við einhvern, væri það Rikki. Hann hefði hlustað og gefið mér ráð.
Á þessum tíma var verið að jarða nágranna okkar á Hilmisgötu 3, Ragnar Engilbertsson sem var á tíræðisaldri, sem hreyfði við manni. Þegar ég kom heim eftir útförina fæ ég Fylki inn um dyralúguna með myndum af látnum Eyjamönnum. Þar var Rikki og þegar ég sá myndina, hugsaði ég, þetta er í alvörunni. Seinna um daginn hitti ég konu í Krónunni sem búið hafði erlendis. Hún faðmaði mig og sagðist hafa verið svo mikið að hugsa til okkar. Um kvöldið reyndi ég að harka af mér en morguninn eftir gat ég ekki komist fram úr. Bara grét og grét. Fyrst eftir að maður upplifir áfall lamast líkaminn. Maður er utan við sig, rúllar áfram og maður er hissa á að allir séu grátandi í kringum mann. En þarna, sjö mánuðum seinna er ég algjörlega berskjölduð. Vika til jóla og ég gat ekki hugsað mér að fara að undirbúa jólin en ég náði að fara í vinnu daginn eftir og tókst að skrapa saman jólagjöfum.“
Niðurstaðan var að þau Steingrímur eyddu jólunum uppi á landi hjá Daníel syni þeirra sem hjálpaði mikið, að komast í nýtt umhverfi.
 
Nýr kafli sem enginn óskaði eftir
„Hún er algjör hetja,“ segir Vera Björk. „Þegar við erum að klára bókina 2016 gerist þetta með Rikka og þá hugsuðum við Oddný, nú verður ekkert úr bókinni. Þóranna er bara ónýt, að lenda í þessu aftur en hún sagði, nú bætist nýr kafli í bókina. Og hún gerði það. Uppleiðin getur tekið mörg ár og það koma dagar sem maður dettur niður. Þá kemur alltaf eitthvað sem hjálpar manni, einhver sem hringir eða maður hittir. Ég hef þá trú að það sé Guð sem er að hjálpa manni. En það koma dýfur og tónlist og sum lög hafa sterk áhrif á mig. Fyrst gat ég ekki grátið, kannski fyrir framan Hjalta og vinkonu mína en alls ekki fyrir framan ókunnuga. En þegar ég var ein í bílnum og það kom lag sem sló mig þá fengu tárin að streyma,“ segir Vera Björk.
„Maður lærði að brynja sig gegn ákveðnum hlutum en svo er kannski eitthvað eitt atriði sem pikkar í mann. Eitthvað sem einhver segir eða gerir,“ segir Þóranna. „Já, eins og með daginn í dag þar sem kemur fram að 1549 manns hafi dáið í bílslysum á Íslandi,“ segir Vera Björk og Þóranna bætir við: „Svo fer maður að hugsa að allt þetta fólk átti foreldra, systkini, börn og maka þannig að þetta hefur haft áhrif á tugi þúsunda.“
„Trúin var algerlega mitt haldreipi í gegnum þetta allt. Ég efaðist stundum um nærveru Guðs þegar mér leið sem verst, en þegar ég lít til baka veit ég að Guð var alltaf með mér,“ segi Oddný.
 
Að deila reynslunni
Og þar kemur tilgangur þeirra með bókinni, að deila reynslu sinni og uppleggið er að fólk er ekki tilbúið að lesa mikið þegar sorgin bankar upp á. Hver saga er ekki nema 30 síður og skipt niður í kafla. Þær eru mjög ánægðar með samvinnuna við Skálholtsútgáfuna, þar hafi allir verið boðnir og búnir að leggja þeim lið og leiðbeina en bókin er þeirra og líka nafnið, Móðir Missir Máttur. Og þær nálgast þetta frá mörgum sjónarhornum, ekki bara þeirra þriggja heldur upplifun fjölskyldna, skólans og samfélagsins.
„Um tíma leit út fyrir að ekkert yrði úr þessu,“ segir Vera Björk. „En þá hugsuðum við, þetta er alla vega búið að hjálpa okkur og okkar nánustu. Vonandi verður þetta til að hjálpa öðrum.“
Algengustu hlutir eins og að borða gat verið stórmál og að sinna fjölskyldunni kostaði stórátak en þær höfðu ekkert val. Lífið varð að hafa sinn gang og margir tilbúnir að hjálpa þegar mest lá við. „En þó að við séum að segja okkar sögu og frá okkar börnum erum við ósköp venjulegar fjölskyldur sem lendum í þessum aðstæðum. Ég held að engin okkar hefði ein farið að skrifa þessa bók. En af því að við erum þrjár sem erum að vinna úr þessu og getum stutt hver aðra gátum við gert þetta,“ segir Þóranna.
 
Minningarnar lifa
„Það segir í gömlum kennslubókum í læknis- og hjúkrunarfræðum að sorg vegna andláts eigi að ganga yfir á nokkrum mánuðum og vera búið eftir tvö ár. Ef þetta er eitthvað að trufla þig þá, áttu að fara til geðlæknis. Þetta er bara ekki svona en fólk er misjafnlega lengi að ná sér og sumir gera það aldrei,“ segir Vera Björk og Þóranna tekur undir það og það koma dýfur eins og Vera Björk nefndi.
„Ég fór út til Dublin með leikskólanum í vor þegar akkúrat var eitt ár frá því Rikki dó. Ég var með hnút í maganum en á starfsmannafundi stuttu áður sagði ég að þetta yrðu mér erfiðir dagar en ég ætlaði að fara með. Bara það, að tala um þetta var svo mikill léttir og í ferðinni leið mér bara vel. Góð vinkona mín sem ég vinn með ákvað að vera við hliðina á mér sem hjálpaði mikið.“
„Í dag gleðst ég yfir yndislegum minningum um Ella minn, sem var svo kátur, fjörugur og uppátækjasamur. Ég tel mig vera búna að vinna eins mikið í áfallinu eins og hægt er og hef lært að lifa með sorginni,“ segir Oddný að endingu. Lokaorð sem þær geta allar tekið undir.
 

Clara Sigurðardóttir er Eyjamaður vikunnar: Eigum góðan möguleika á að komast upp úr milliriðlinum

Clara Sigurðardóttir, framherji ÍBV í knattspyrnu, var á dögunum valin til æfinga með U-17 landsliði Íslands fyrir milliriðil EM sem fram fer á næsta ári. Þrátt fyrir að vera enn gjaldgeng í U-16 landsliðið hefur Clara verið í byrjunarliði U-17 í síðustu leikjum en hún gerði t.a.m. tvö mörk í þremur leikjum með liðinu í undankeppni EM í haust. Clara er Eyjamaður vikunnar.   Nafn: Clara Sigurðardóttir. Fæðingardagur: 12. janúar 2002. Fæðingarstaður: Bahamas. Fjölskylda: Pabbi minn er Siggi Gísla, mamma mín heitir Berglind, ég á þrjá bræður sem heita Sigmar Snær, Anton Frans og Matthías. Svo á ég einn hund sem heitir Ísold. Uppáhalds vefsíða: Uppáhalds vefsíðan mín er Netflix þó maður sé næstum búin með allt þar inná. Hvaða tónlist kemur þér í gott skap: Ég hlusta á svona flest alla tónlist en Palli kemur manni alltaf í stuð. Aðaláhugamál: Fótbolti. Uppáhalds app: Snapchat og instagram. Hvað óttastu: Ég er alveg óttalaus. Mottó í lífinu: Er nú ekki með eitthvað sérstakt mottó en ef ég þyrfti að velja eitthvað eitt þá væri það þetta reddast. Apple eða Android: Apple. Hvaða mann/konu myndir þú vilja hitta úr mannkynssögunni: Beyonce. Hvaða bók lastu síðast: Les nú ekki mikið en ætli það hafi ekki verið Korku saga í skólanum. Uppáhalds íþróttamaður og íþróttafélag: Uppáhalds íþróttamaðurinn minn er Sara Björk og ætli uppáhaldsliðið mitt sé ekki ÍBV. Ertu hjátrúarfull/ur: Já, ég er það. Stundar þú einhverja hreyfingu: Já, ég æfi fótbolta. Uppáhaldssjónvarpsefni: Sakamálaþættir. Nú hefur þú verið hluti af U-17 ára liðinu undanfarna mánuði þrátt fyrir að vera gjaldgeng í U-16, er ekki gaman að fá tækifæri til að spila upp fyrir sig: Jú. þetta er mjög skemmtilegt og gott tækifæri. Er mikill munur á því að spila með U-17 liðinu og ÍBV: Nei, mjög svipað að spila með U-17 og mfl en ég er ekki látin spila í sömu stöðu með liðunum þar sem ég spila í holunni með U-17 en framherji hjá ÍBV. Næst á dagskrá eru leikir í milliriðli sem spilaðir verða í Þýskalandi í mars. Hvernig metið þið möguleikana á að komast upp úr riðlinum: Við eigum góðan möguleika á að komast upp úr milliriðlinum, við erum sterkt lið en Þjóðverjar verða erfiðir andstæðingar.    

Á ekki von á öðru en nýja skipið verði tekið í sátt

„Skipasmíðastöðin CRIST S.A. í Póllandi hefur lagt til að lengja nýju Vestmannaeyjaferjuna um 1,8 meter og breyta stefninu. Með því móti tekst að halda djúpristunni innan þeirra marka sem að var stefnt. Við þessar breytingar verður aðstaða fyrir farþega betri og ferjan getur flutt fleiri fólksbíla að jafnaði. Þessar breytingar eru verkkaupa að kostnaðarlausu en verða þess valdandi að afhending dregst eitthvað. Þessi tillaga skipasmíðstöðvarinnar er enn til skoðunar hjá samgönguráðuneytinu og Vegagerðinni. Ákvörðun verður tekin fljótlega,“ segir í fréttatilkynningu frá Vegagerðinni í síðustu viku um nýja stöðu í smíði nýrrar ferju fyrir Vestmannaeyjar. Þetta var kynnt á opnum fundi í Eldheimum á laugardaginn þar sem Andrés Þorsteinn Sigurðsson, sem á sæti í smíðanefnd ferjunnar sat fyrir svörum. „Ég vil byrja á að þakka þeim sem mættu á fundinn en hann var fyrst og fremst hugsaður til þess að upplýsa bæjarbúa hvað smíði á nýju ferjunni líður. Eins og kunnugt er þurfti að gera smávægilegar breytingar á skipinu vegna þunga. Viljum við sem vinnum að nýsmíðinni að fólk sé upplýst og fái réttar upplýsingar,“ segir Andrés. Hann segist sjálfur eins og aðrir í smíðanefndinni vera mjög stoltur af því hvernig til hefur tekist. „Við erum mjög ánægðir með að bera ábyrgð á verkum smíðanefndarinnar enda höfum við að sjálfsögðu fengið mjög færa menn í verkið með okkur, hvort sem það er Jóhannes Jóhannesson, Polarkonsult í Noregi eða Crist skipasmíðastöðin í Póllandi. Höfum við hlustað á ráðleggingar þeirra. Það voru miklar kröfur gerðar til skipsins af okkar hálfu í smíðanefndinni og er ánægjulegt að sjá hvernig til hefur tekist. Auðvitað er Landeyjarhöfn erfið og til að geta siglt allt árið um kring þarf skipið að rista lítið, það er augljóst vegna sandburðarins sem þar er.“ Andrés sagði ekkert nýtt að til deilna komi þegar smíðuð er ný Vestmannaeyjaferja. „Það hefur verið deilt á það skip sem nú er í smíðum og það er ekkert nýtt. Alltaf þegar nýtt skip hefur verið á teikninborðinu hafa verið deilur, en samt hefur nýr Herjólfur alltaf verið tekin í sátt af bæjarbúum og mönnum jafnvel þótt vænt um skipið.“ Andrés segir það eðlilegt því fólk þekki ekki skipið sem i boði er. „Það er líka vegna fullyrðinga manna sem ekkert hafa komið að málum, en telja sig vita best. Ég á ekki vona á öðru en það sama verði upp á tengingnum nú þegar nýja skipið kemur á næsta ári. Fólk mun taka skipið í sátt. Alltaf er verið að herða á öryggiskröfum og setja strangari reglur um ferjusiglingar og uppfyllir nýja skipið okkar allar þessar alþjóðareglur sem settar eru. Verður það því mikil framför frá því sem nú er, því skipið okkar sem nú siglir er orðið gamalt og slitið. Er því þörfin fyrir nýtt og betra skip orðin mjög aðkallandi og verður það því mjög ánægjuleg stund þegar nýja ferjan okkar siglir inn í höfnina í fyrsta sinn,“ sagði Andrés.  

Börnin ekki látin syngja jólalög með textum um kynhlutverk

Núna í desember hefur verið umræða á samfélagsmiðlum um texta í jólalögum sem sungin eru á jólaböllum um allt land. Mörgum finnst textarnir orðnir úreltir og að þeir ýti undir staðalmyndir um hlutverk stúlkna og drengja, kvenna og karla. Nokkrir hafa í því samhengi hrósað Hjallastefnunni fyrir að sniðganga þá texta sem fjalla um kynhlutverk og breyta textanum í mörgum lögum sem sungin eru fyrir börnin. Vísir.is greinir frá.   Margrét Pála Ólafsdóttir stofnandi Hjallastefnunnar, betur þekkt sem Magga Pála, segir í samtali við Vísi að hún hafi byrjað á þessu fyrir meira en 30 árum.   „Rétt eins og ég ígrunda og endurskoða allt sem ég geri í starfi, þá geri ég það líka gagnvart þeim lögum og ljóðum sem ég vel.“   Skiptir allt máliLögin sem oft eru tekin sem dæmi um þetta í umræðunni eru Adam átti syni sjö, Nú skal segja og Nú er Gunna á nýju skónum.   „Jafnrétti er hugsjón okkar í Hjallastefnuskólunum og þess vegna syngjum við alltaf „Adam átti syni sjö“ og við syngjum líka og stundum á undan „Eva átti dætur sjö.“ Við sleppum lögum og ljóðum sem eru með þessum kynbundnu tilvísunum eins og um Sigga á síðum buxum og Sollu í bláum kjól. Hvernig stelpurnar vagga brúðu og strákarnir sparka bolta. Við bara sleppum þessu, það er svo margt skemmtilegt til.“   Magga Pála segir að hún hafi fengið mjög góð viðbrögð við þessu frá foreldrum og starfsfólki.   „Í okkar huga er þetta ekkert flókið. Það er fjölmargt í menningu okkar sem er allt í lagi að víkja til hliðar og vera með ákveðna endurskoðun í gangi. Þetta skiptir máli, það skiptir allt máli fyrir börn sem eru að móta sjálfsmyndina og kynímyndina.“ Er þetta einnig gert með bækur og sögur hjá Hjallastefnunni.   „Einhverjir segja að þetta sé nú bara bull eða sé úti um allt og þá svara ég því bara þannig að á okkar vakt og á minni vakt þá ætlum við ekki að fóðra þessar gömlu hugmyndir. Hver og einn velur fyrir sig og við veljum þetta fyrir okkur, að koma með meiri ferskleika inn í jólalögin.“   Óvirðing við karla og konurEinhverjir aðrir leikskólar og skólar gera þetta sama en Magga Pála telur að sem flestir ættu að taka upp þessa stefnu. Að hennar mati er ekki nóg að útskýra bara fyrir börnunum að þetta séu gamlar hefðir og þetta sé öðruvísi í dag.   „Börn, sérstaklega undir átta ára aldri, eru ekki á þeim þroskastað að velta því fyrir sér. Þau einfaldlega heyra og sjá og innhverfa fyrirmyndirnar sem við gefum þeim. Þess vegna vöndum við okkur.“   Annað lag sem Hjallastefnan sleppir er Hátíð í bæ en þar fær strákurinn bók en stúlkan nál og tvinna. Bendir hún á að í Nú er Gunna á nýju skónum sé Siggi í buxum en Solla í kjól, mamman í eldhúsinu en pabbinn búinn að undirleggja heimilið til þess að finna flibbahnappinn sinn. „Þetta er óvirðing fyrir bæði karla og konur.“   Sjálf samdi hún eitt sinn ókynbundinn jólatexta sem börnin syngja í leikskólum og grunnskólum Hjallastefnunnar. „En fyrst og fremst gætum við okkar þar sem eru greinilega neikvæðar kynjafyrirmyndir.“   Þarf ekki að vera dýrt eða flókiðMagga Pála segir að fyrir jólin sé mikið um að jólagjafir og skógjafir séu markaðssettar fyrir annað hvort stelpur eða stráka.   „Börn eru ekki vernduð gagnvart markaðinum. Við erum með jafnréttislög í þessu landi en þegar þú horfir á auglýsingar í desember þá getur þú ekki áttað þig á því. Ég bið fólk í öllum bænum að vera ekki með sjónvarpið í gangi og fara ekki með börnin í stórmarkaði og búðir þar sem að er beint verið að markaðssetja gagnvart börnum.“   Magga Pála hvetur jólasveina til þess að hafa skógjafirnar í desember litlar, ódýrar og nytsamar. Þetta þurfi hvorki að vera dýrt né flókið.   „Þegar ég tala við foreldra í ræðu eða riti þá hvet ég alltaf til að sýna fulla skynsemi. Í einfaldleikanum er best að varast einhverja kynjamismunun. Höldum þessu einföldu.“ Segir hún að það sama megi segja um jólagjafir.   Vonar hún einnig að fólk hætti að kaupa súkkulaðidagatöl handa ungum börnum í desember.   „Mikið óskaplega vona ég að við náum að útrýma þessum súkkulaðidagatölum sem eru í 24 daga. Þau eru skelfileg og hafa miklu meiri neikvæðar en jákvæðar afleiðingar fyrir börn. Það duga 13 skynsamir jólasveinar sem gefa smáræði í skóinn þegar vel gengur.“  

Bókarkafli: Anna – Eins og ég er

Í þessari bók er fjallað um ótrúlegt lífshlaup Önnu Kristjánsdóttur vélfræðings sem var ein af fyrstu Íslendingunum sem lét leiðrétta kyn sitt. Hún vissi frá blautu barnsbeini að hún hefði fæðst í röngum líkama. Anna fæddist í Höfðaborginni í Reykjavík, hverfi sem byggt var til bráðabirgða í mikilli húsnæðiseklu snemma á fimmta áratug síðustu aldar. Hún fór ung til sjós, gekk í Vélskólann, gifti sig og eignaðist þrjú börn. Hún lék hlutverk sitt sem harður sjómaður þar til hún gat ekki meira og ákvað að berjast fyrir tilveru sinni sem kona. Hún bjó í Vestmannaeyjum í nokkur ár og var vélstjóri á Vestmannaey VE. Guðríður Haraldsdóttir, blaðamaður með meiru, skráði sögu Önnu. Hér verður stiklað á stóru og birtir nokkrir kaflar og kaflabrot úr bókinni.   Prinsessudraumar Mig dreymdi um að verða prinessa þegar ég yrði stór og ætlaði einnig að verða eins og móðir mín og drekka kaffi með nágrannakonunum. Svo var mér kippt snöggt og harkalega út úr draumunum þegar ég varð vitni að slagsmálum og gráti. Foreldrarnir að slást og bræður mínir að reyna að stilla til friðar. Ég fór óttaslegin í felur. Ég man líka vel eftir því þegar öll ljós voru slökkt og okkur sagt að fela okkur og alls ekki fara til dyra því vondi karlinn væri úti. Það voru væntanlega rukkarar. Góðar minningar á ég auðvitað líka, eins og þegar Unnur frænka eða afi komu í heimsókn og gáfu okkur sælgæti. Ragnar í næsta húsi fannst mér alltaf leiðinlegur þegar hann kom í heimsókn og hann og pabbi skáluðu, einnig Bessi frændi þegar hann drakk með foreldrum mínum. En ég man líka eftir því þegar Bessi var á togara og kom færandi hendi með heila lúðu á bakinu heim til okkar. Lúðan var svo stór að mér fannst hún ná yfir allt eldhúsgólfið.   Hugboð Ein mögnuð bernskuminning tengist Jóni Sigurði, elsta bróður mínum sem kallaði yfir sig reiði föður okkar ... um tíma. Þeir ætluðu saman á sjóinn, Nonni bróðir, Bessi frændi og Ragnar á 21. Veðrið var leiðinlegt og þeir söfnuðust saman á heimili mínu þetta kvöld. Mér fannst eitthvað kaldranalegt við að horfa á eftir þeim út í leigubílinn en hugsaði ekki meira um það. Undir morgun kom Nonni bróðir óvænt heim aftur og pabbi, gamli sjómaðurinn, varð sár, skammaði Nonna fyrir að svíkjast undan þessu fína plássi en Nonni fór beint í rúmið. Margir dagar liðu og alltaf var Nonni í rúminu þegar ég kom heim úr skólanum. Einn daginn, þegar ég kom heim, var Nonni kominn á fætur en mamma farin að gráta. Skipið var horfið, Bessi frændi og Ragnar á 21 komu aldrei aftur, Nonni vinur minn syrgði föður sinn en bróðir minn lifir enn, meira en hálfri öld síðar. Einhver óhugur hafði verið í Nonna þar sem hann sat í aftursæti leigubíls þetta kvöld ásamt Pétri bróður okkar sem hafði fengið að fara með niður á togarabryggju. Ragnar nágranni var kominn um borð og beið staðfestingar skipstjórans á því að Nonni fengi síðasta lausa plássið. Þá var eins og Nonni sæi ljósahjúp yfir skipinu og allt í einu fannst honum hann fá aðstoð við að opna bíldyrnar. Hann heyrði ókunnuga rödd segja honum að koma sér út og síðan var hann eins og dreginn út úr bílnum. Hann sagði Pétri bróður að koma og saman hlupu þeir á burt, alla leið upp á Arnarhól. Pétur hafði ekkert séð, hann var móður eftir hlaupin en Nonni blés varla úr nös. Bræður mínir biðu um stund og gengu síðan rólega í átt að Arnarhvoli. Þegar togarinn, sem hét Júlí, var kominn út úr höfninni sá Nonni að ljósboginn var enn þá yfir togaranum en enn sá Pétur ekkert. Júlí fórst á Nýfundnalandsmiðum í þessari ferð og með honum þrjátíu menn. Skömmu eftir þessa óvæntu heimkomu Nonna hvarf móðir mín af heimilinu í nokkra daga eftir einn drykkjutúrinn. Jeddý á 64 kvartaði við barnaverndarnefnd og við þrjú yngstu systkinin vorum send í sveit, í Reykjahlíð í Mosfellssveit. Þetta var í apríl 1959 og ég á áttunda árinu. Ekki grunaði mig að Reykjahlíð yrði heimili mitt næstu árin og draumur minn um að búa í steinhúsi rættist á þennan hátt.   Endaslepp helgarferð Sumarið 1963 ákvað ég að skreppa í helgarferð til Reykjavíkur, fara á völlinn og sjá KR spila fótboltaleik og síðan til foreldra minna sem ég hafði ekki hitt mánuðum saman. Ég var orðin svo stálpuð að óhætt þótti að sleppa mér einni í burtu. Eftir leikinn gekk ég frá Laugardalsvelli niður í Höfðaborg. Þegar ég kom yfir Nóatúnið og inn í Höfðaborgarhverfið veitti ég athygli lögreglubíl sem ók um. Það var eins og lögreglan væri að leita að einhverju. Ég hélt áfram en hægði samt á mér til að athuga hvað lögreglan væri að gera inni í hverfinu. Þegar ég kom að horninu á milli Höfðaborgar 68 og 69 kom lögreglubíllinn þangað og þrír lögreglumenn fóru úr bílnum og gengu á undan mér meðfram húsinu, rakleitt að íbúðinni á númer 65, heimili foreldra minna, og bönkuðu. Þeim var hleypt inn og komu út skömmu síðar með tvær dauðadrukknar manneskjur og fóru með þær út í svörtu Maríu. Þetta voru tveir af drykkjufélögum foreldra minna og ég áttaði mig á því að ég yrði seint velkomin heim við þessar aðstæður. Ég hélt áfram göngu minni og fór til Stellu móðursystur minnar sem bjó að Laugavegi 165 með sinni stóru fjölskyldu og búin að kveðja braggann í Kamp Knox þar sem hún hafði eytt mörgum árum. Þar var ég fram á kvöld þar til ég tók rútuna aftur heim á barnaheimilið. Þarna var farið að líða að lokum veru minnar í Reykjahlíð.   Vorið 1966, þegar Anna var 14 ára og sá fyrir endann á skyldunáminu, ákvað hún að fara á sjóinn en sjómennska var eins og hver önnur herskylda í fjölskyldu hennar.   Ha, póstbátur? Fyrsti túrinn gekk vel. Það var gott veður allan tímann og sjóveikin gerði ekki vart við sig. En mikið skelfing fannst mér túrinn langur og erfitt að aðlaga sig vöktunum, sex tímum á dekki og sex tímum í koju. Þessar tvær vikur voru sem heil eilífð. Fleiri unglingar voru um borð, skólastrákar eins og Jón Már sem þó var þremur árum eldri en ég, synir Péturs skipstjóra, Eyjólfur sem hafði lokið fyrsta bekk í Stýrimannaskólanum og var 2. stýrimaður og Pétur sem var hálfdrættingur eins og ég. Þá voru tveir útlendingar um borð, Englendingur og Skoti, báðir listmálarar sem dunduðu sér á frívöktunum við að gera skissur að málverkum. Aðbúnaðurinn var ekki upp á sitt besta. Ég svaf í forlúkar uppi, en þar voru kojur fyrir sex manns þótt ekki væru allar notaðar, og tvö salerni voru fram í fyrir um tuttugu háseta. Það voru gerðar nokkrar tilraunir til að láta mig hlaupa eftir kjölsvínum og togklukkum, en þökk sé Jóni Má tókst mér að komast hjá hrekkjunum. Svo kom sunnudagur á sjó og hásetarnir héldu áfram tilraunum sínum til hrekkjabragða: „Nú kemur póstbáturinn í dag,“ sögðu þeir og ég hló að þeim. Svo leið túrinn og það kom annar sunnudagur og við vorum við það að fylla skipið, nærri 300 tonn af blönduðum afla, og enn héldu sumir áfram að tala um póstbátinn. Enn hló ég að þeim og fór í koju eftir morgunvaktina uppfull tilhlökkunar að fara í land morguninn eftir. Þegar ég vaknaði um kvöldmatarleytið og fór aftur í borðsal brá mér heldur betur. Menn voru að lesa ný dagblöð í borðsalnum og innan um mennina sem lásu ný blöðin, sat maður sem ég hafði aldrei séð áður. Getur verið að póstbáturinn sé til? hugsaði ég en fékk svo skýringuna á póstsendingunni. Surprise GK-4 frá Hafnarfirði var nýkominn á miðin og maðurinn sem ég sá hafði veikst þar um borð á útleiðinni og þurfti að komast í land og undir læknishendur. Um leið og hann kom yfir til okkar sem áttum að vera í höfn morguninn eftir, kom bunkinn af nýjustu dagblöðunum.   Haustið 1974 tók Anna sér ársfrí frá námi í Vélskólanum og réði sig á nýjan skuttogara frá Vestmannaeyjum. Hér birtast kaflabrot, frá þeim tíma.   Ást og hjónaband Veran á Vestmannaey var einstaklega skemmtileg en í fyrsta fríinu hitti ég Helgu og átti með henni ástarfund sem bar ávöxt. Það má auðvitað deila um hversu skynsamlegt það er að hefja samband svona fljótt en okkur fannst við vera reiðubúin og þungunin var staðreynd. Ég bjó enn á Nesvegi en eftir áramótin tókum við á leigu þriggja herbergja íbúð við Rauðarárstíg 32, örskammt frá skólanum og þar bjuggum við í nokkur ár. Ég hélt áfram á Vestmannaey og á afar góðar minningar frá vertíðinni þar. Önnur vaktin á dekkinu var eingöngu skipuð mönnum með réttindi sem stýrimenn og ég hafði lúmskt gaman af því að sá sem bar ábyrgð á nálakörfunni hafði farmannaréttindi upp á vasann. Þetta var Björn Þorleifsson frá Hafnarfirði, hann hafði fylgt skipinu til Eyja og var kominn á sextugsaldurinn. Hann hafði byrjað til sjós fyrir stríð og var háseti á seglskipinu Arctic þegar það var hertekið árið 1941. Björn sat um tíma saklaus í bresku herfangelsi, var pyntaður og grunaður um að vera njósnari Þjóðverja. Hin vaktin, bátsmannsvaktin, var kannski minna menntuð en skilaði sínu með prýði. Allt gekk vel og heima beið Helga, sífellt framþyngri. Mögulega átti ég þarna mín bestu ár.  

Vegan Wellington sló í gegn hjá fjölskyldunni í fyrra

Elísa Guðjónsdóttir er 28 ára gömul Eyjakona sem búsett er í Reykjavík ásamt manni sínum Sigurbergi Rúrikssyni og 15 mánaða gömlum syni þeirra, Rúrik Sigurbergssyni. Elísa er dóttir þeirra Önnu Svölu Johnsen og Guðjóns Jónssonar, Gauja á Látrum og starfar sem flugfreyja samhliða BS námi í sálfræði við HÍ. Elísa, sem hefur verið grænmetisæta síðan árið 2009 og vegan frá árinu 2013, féllst á að svara nokkrum spurningum blaðamanns varðandi ákvörðun sína um að sneiða alfarið fram hjá dýraafurðum og hvað hún hyggst hafa í matinn hjá sér yfir hátíðarnar.   Rökrétt skref fyrir mig að taka út allar dýraafurðir Upphaflega tók Elísa ákvörðun um að gerast grænmetisæta eftir að hafa horft á heimildarmyndina Earthlings en myndin er afar átakanleg og sýnir svart á hvítu grimmdina og ofbeldið sem dýr verða fyrir af hálfu manna. Fjórum árum síðar ákvað Elísa síðan að taka dýravelferðarsjónarmið sín skrefinu lengra og gerast vegan. „Ég hafði verið grænmetisæta síðan í lok árs 2009 en varð svo vegan sumarið 2013. Þegar ég var grænmetisæta þá borðaði ég ekki kjöt, fisk eða kjúkling en neytti mjólkurvara og eggja. Það var að mínu mati næsta rökrétta skrefið fyrir mig að taka út allar dýraafurðir og sú ákvörðun hefur hentað mér mjög vel.“   Tekur gjarnan með sér nesti Eðli málsins samkvæmt getur verið flókið að vera vegan þegar maður starfar sem flugfreyja þar sem ferðalögin geta verið löng og matarúrvalið oft af skornum skammti. „Það getur verið erfitt en ég er dugleg að taka með mér nesti í flug. Annars er mjög misjafnt eftir áfangastöðum hversu aðgengilegur vegan matur er en ég reiði mig mikið á google þegar ég er að fara til nýrra áfangastaða,“ segir Elísa. Nú á dögum er hægt að fá staðgengla fyrir nánast allar þær matvörur sem innihalda dýraafurðir sbr. mjólk, rjómaost, ost o.fl. En er eitthvað sem þú saknar frá fyrri tíð? „Í sannleika sagt er mjög fátt sem ég sakna, ég hugsa almennt öðruvísi um dýraafurðir heldur en ég gerði áður fyrr. Það eru þá kannski helst matarhefðirnar úr æsku sem ég sakna, til dæmis var svartfuglsegg það besta sem ég fékk og ég á margar fallegar minningar þar sem pabbi fór í eggjatínslu, kenndi mér svo hvernig best væri að sjóða eggin og við sátum saman öll fjölskyldan að borða svartfuglsegg og réttum pabba þau alltaf ef þau voru stropuð,“ segir Elísa.   Gaman að breyta til og gera eitthvað nýtt Yfir hátíðarnar er fólk mjög gjarnan íhaldsamt þegar það kemur að mat og nánast undantekningalaust kjöt á boðstólnum. Hvað hefur verið á boðstólnum hjá þér síðan þú ákvaðst að verða vegan? „Mér finnst gaman að breyta til og gera eitthvað nýtt en ég hef verið með hnetusteik, vegan Wellington og svokallaða Tofurky-steik,“ segir Elísa og bætir við að fólkið í kringum sig sé misjafnlega opið fyrir nýjungum þegar það kemur að mat. „Það er mjög misjafnt, en flestir eru opnir fyrir vegan mat og sýna þessu mikinn áhuga. Til að mynda hefur mikið af fólki í kringum okkur í kjölfarið tekið þátt í Veganúar, þ.e. að vera vegan allan janúar.“   Tofurky-steik með kókosrjómalagaðri sveppasósu verður jólamaturinn í ár Hvað ætlar þú að hafa í matinn yfir hátíðarnar í ár og hvaðan færðu helst innblástur? „Í ár ætla ég að hafa Tofurky-steik með kókosrjómalagaðri sveppasósu. En í fyrra var ég með vegan Wellington steik og hún sló ræki- lega í gegn. Ég fæ helst innblástur á „Vegan Ísland“ sem er grúppa á Facebook en þar eru rétt rúmlega 19 þúsund meðlimir sem deila oft góðum hugmyndum og alls konar nýjungum í verslunum hérna heima,“ segir Elísa.   Uppskrift  - Vegan Wellington:   1 pakki af smjördeigi (flestar útgáfur eru vegan, ég kaupi frá Findus). 1 dós af grænum linsubaunum (eða jafnt magn af elduðum þurrum baunum) 2 gulrætur 3 sveppir 3 hvítlauksgeira 2 msk. hörfræ 1 poki af pulled Oumph! (fæst í Krónunni) 100 gr. af pekan hnetum örlítið af vegan mjólk 1 dl. hafrar 1/2 dl. hveiti Cayenne pipar salt pipar Timían ólívuolía.   1. Byrja á að sjá til þess að bæði Oumphið og smjördegið sé komið tímanlega úr frosti svo það sé þiðið þegar ég byrja (nokkrum klst fyrir notkun).   2. Ofninn hitaður í 200°C.   3. Legg 2 msk. af hörfræjum í bleyti í 3 msk. af vatni og legg til hliðar svo þær þenjist út á meðan hitt er græjað.   4. Helli vatninu af linsubaununum, skola þær, set í plastskál og mauka með töfrasprota eða í matvinnsluvél.   5. Brytja smátt niður 3 sveppi, 2 gulrætur og 3 hvítlauksgeira og steiki á pönnu með ólívuolíu.   6. Bæti við 2 klípum af salti, dass af pipar, Cayenne pipar og vel af Timían.   7. Brytja Oumphið niður í minni bita og bæti því út í grænmetið á pönnunni og leyfi að steikjast á meðal háum hita í nokkrar mínútur.   8. Sker gróflega niður 100 gr. af pekanhnetum.   9. Bæti pekanhnetunum, Oumphinu og grænmetinu saman við maukuðu linsubaunirnar.   10. Bætt við 1/2 dl. af hveiti, 1 dl. af höfrum og hörfræjunum og allt saman hrært vel saman.   11. Næst legg ég smjördegið á smjörpappír, en frá Findus eru þetta margir litlir ferhyrningar svo ég legg þrjá saman.   12. Rúlla aðeins yfir með kökukefli til að stækka flötinn og klessa samskeytunum á deigunum 3 saman.   13. Dreifið úr Oumph blöndunni á smjördeigið en ég mæli bara með að nota hendurnar og þrýsta á blönduna svo hún verði ekki laus í sér.   14. Blandan er komin á deigið og þá sker ég út flipa á hvorum enda og svo ræmur meðfram öllu.   15. Ég byrja á að teygja endaflipann yfir endann, en svo þarf bara að leggja ræmurnar í sikk – sakk yfir. Loks geri ég svo það sama við hinn endann.   16. Svo penslaði ég allt saman með vegan mjólk.   17. Hleifurinn settur í ofn í u.þ.b. 30 mínútur eða þar til deigið verður gullin brúnt. Gott að fylgjast vel með þar sem deigið getur verið misþykkt og því verið lengur eða fljótara að brúnast.      

Kon­ur í fjöl­miðlum stíga fram

238 fjöl­miðlakon­ur, bæði nú­ver­andi og fyrr­ver­andi, segja nú­ver­andi ástand, í tengsl­um við áreitni, kyn­bundna mis­mun­un og kyn­ferðisof­beldi, ekki vera boðlegt og að þær krefj­ist breyt­inga. Hóp­ur­inn, sem kem­ur fram und­ir nafn­inu fimmta­valdið (#fimmta­valdið) hef­ur sent frá sér stuðnings­yf­ir­lýs­ingu við þær kon­ur sem hafa stígið fram og vakið at­hygli á mál­inu, auk þess sem þær segja frá 72 sög­um af áreitni og kyn­ferðis­legu of­beldi sem þær hafa orðið fyr­ir í eða í tengsl­um við starf sitt.   Áskor­un kvenn­anna í heild sinni:   „Kon­ur í fjöl­miðlum hafa þagað allt of lengi, rétt eins og kon­ur í öðrum stétt­um. Við þegj­um ekki leng­ur. Við stíg­um fram og vekj­um at­hygli á áreitni, kyn­bund­inni mis­mun­un og kyn­ferðisof­beldi sem hef­ur fengið að þríf­ast gagn­vart kon­um í fjöl­miðlum.   Við lýs­um yfir stuðningi við þær kon­ur sem hafa þegar látið rödd sína hljóma og tekið þátt í þeirri bylt­ingu sem nú á sér stað um all­an heim þar sem kon­ur taka hönd­um sam­an, kon­ur í ákveðnum starfs­stétt­um standa sam­an og safna reynslu­sög­um af kyn­ferðis­legri áreitni, óviðeig­andi snert­ing­um, óvel­komn­um at­huga­semd­um og þaðan af verra. Þannig er samt hvers­dags­leg­ur veru­leiki kvenna enn í dag, á 21. öld­inni í sam­fé­lagi þjóðar sem jafn­an er kennd við mesta kynja­jafn­rétti í heim­in­um. Við erum kom­in langt, en við þurf­um að kom­ast enn lengra.   Sú bylt­ing sem nú stend­ur yfir hef­ur verið kennd við Wein­stein-áhrif­in eft­ir að kon­ur fóru að greina frá kyn­ferðis­legri áreitni þessa áhrifa­manns í Hollywood, #met­oo. Hér á Íslandi voru kon­ur í stjórn­mál­um fyrst­ar og sögðu sín­ar sög­ur með myllu­merk­inu #ískugga­valds­ins. Kon­ur í sviðslist­um og kvik­mynda­gerð kenndu sig við myllu­merkið #tjaldiðfell­ur.   Kon­ur í fjöl­miðlum vinna bein­lín­is við að koma upp um spill­ingu, segja frá of­beldi og kúg­un, ljóstra upp um leynd­ar­mál sem skipta máli fyr­ir þjóðfé­lagið og borg­ara þess. Það er því ekki nema eðli­legt að við sam­einaðar tök­um þetta skref sam­an og sýn­um sam­fé­lag­inu öllu hvernig viðmóti og hegðum við mæt­um í okk­ar vinnu.   Nú­ver­andi ástand er ekki boðlegt. Við krefj­umst breyt­inga og skor­um á ís­lenska fjöl­miðla að taka meðfylgj­andi frá­sagn­ir al­var­lega, setja sér siðaregl­ur varðandi áreitni og kyn­ferðis­legt of­beldi, og fylgja þeim eft­ir. Gjarn­an er talað um fjöl­miðla sem fjórða valdið. Við kom­um hér sam­an und­ir for­merkj­um fimmta valds­ins #fimmta­valdið. Sam­einaðar höf­um við áhrif.   Þær sem taka þátt í þess­ari áskor­un hafa sett nafn sitt hér að neðan, ásamt nafni fjöl­miðils sem þær starfa eða hafa starfað hjá. Auk þess hafa marg­ar einnig deilt reynslu­sög­um sem fylgja nafn­laus­ar með.“   Friðrika Benónýs, Morg­un­blaðið, RÚV, Frétta­blaðið, Frétta­tím­inn etc. Lovísa Árna­dótt­ir, RÚV (fyrr­ver­andi starfsmaður). Kol­brún Björns­dótt­ir, 365 og RÚV. Olga Björt Þórðardótt­ir, RÚV, Vík­ur­frétt­ir, Fjarðar­póst­ur­inn og sjálf­stætt starf­andi. Tótla I. Sæ­munds­dótt­ir, 365/​Voda­fo­ne. Elín Sveins­dótt­ir, 365, Skjár­inn og RÚV. Milla Ósk Magnús­dótt­ir, RÚV. Erla Hlyns­dótt­ir, DV, 365, Frétta­tím­inn og Vefpress­an. Krist­ín Anna Björns­dótt­ir, Frétta­blaðið. Gull­veig Sæ­munds­dótt­ir, fyrr­ver­andi rit­stj. Nýs Lífs. Krist­ín Ýr Gunn­ars­dótt­ir, Árvak­ur og Birtíng­ur. Sunna Val­gerðardótt­ir, 365, Kjarn­inn, RÚV. Ingi­björg Rósa Björns­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi, áður Morg­un­blaðið, RÚV og The Reykja­vík Grapevine. Helga Kristjáns, Birtíng­ur. Áslaug Guðrún­ar­dótt­ir, RÚV. Gunnþór­unn Jóns­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður Morg­un­blaðsins, sjálf­stætt starf­andi. Sól­veig Kr. Berg­mann, fyrrv. fréttamaður á Stöð2, Skjá­Ein­um og RÚV. Hulda Hólm­kels­dótt­ir, Vís­ir.is (365, nú Voda­fo­ne). Heiðdís Lilja Magnús­dótt­ir, (fyrr­ver­andi blaðamaður) Fróði, Birtíng­ur, 24 stund­ir, Frétta­tím­inn og RÚV. Bára Huld Beck, sjálf­stætt starf­andi og Kjarn­inn. Mar­grét Helga Erl­ings­dótt­ir fyrr­ver­andi pistla­höf­und­ur hjá Ak­ur­eyri viku­blað og nú­ver­andi starfsmaður 365. Þór­dís Elva Þor­valds­dótt­ir, Stund­in. Ragn­hild­ur Aðal­steins­dótt­ir, Birtíng­ur. Hlín Ein­ars­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður Vefpress­unn­ar og nú­ver­andi starfsmaður Kvenna­blaðsins. Hulda G. Geirs­dótt­ir, Rás 2 og RÚV. Telma L. Tóm­as­son, 365 miðlar. Áður Mbl.is, Press­an viku­blað, DV. Júlía Mar­grét Al­ex­and­ers­dótt­ir, Fróði, Birtíng­ur, 365, Frétta­blaðið, Morg­un­blaðið. Mar­grét Erla Maack, fyrr­ver­andi starfsmaður RÚV, 365 og nú­ver­andi pistla­höf­und­ur á Kjarn­an­um. Eva Björk Ægis­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi. MBL.is/​Morg­un­blaðið, Viðskipta­blaðið, Fót­bolti.net. Þór­hild­ur Ólafs­dótt­ir, 365, RÚV. Anna Lilja Þóris­dótt­ir, Morg­un­blaðinu og mbl.is, áður sjálf­stætt starf­andi og hjá Fróða, Birtíng­ur og RÚV. Bryn­hild­ur Björns­dótt­ir, RÚV, 365. Sunna Krist­ín Hilm­ars­dótt­ir, Vís­ir.is (365, nú Voda­fo­ne). Ingi­leif Friðriks­dótt­ir, mbl.is. Stein­unn Stef­áns­dótt­ir, DV, Frétta­blaðið, nú sjálf­stætt starf­andi. Sara Sjöfn Grett­is­dótt­ir, rit­stjóri Eyja­f­rétta. Ragn­heiður Gyða Jóns­dótt­ir, RÚV, DV, Tal­stöðin, NFS, Birtíng­ur. Guðrún Gunn­ars­dóttt­ir, RÚV, Stöð2, Skjár Einn. Þor­gerður E. Sig­urðardótt­ir, RÚV. Álfrún Páls­dótt­ir, Frétta­blaðið, Glamour. Birna Anna Björns­dótt­ir, fyrr­um blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Erla Karls­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðakona á DV. Birta Björns­dótt­ir, RÚV, 365 og Morg­un­blaðið. Ásta Sigrún Magnús­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðakona á DV. Inga Rún Sig­urðardótt­ir, Morg­un­blaðinu. Sig­ríður Dögg Auðuns­dótt­ir, RÚV. Vera Ill­uga­dótt­ir, Birtíng­ur, RÚV Ólöf Ragn­ars­dótt­ir, mbl.is/​Morg­un­blaðið Ingi­björg Dögg Kjart­ans­dótt­ir, Stund­in. María Sigrún Hilm­ars­dótt­ir, RÚV Anna Gyða Sig­ur­gísla­dótt­ir, RÚV Þór­hild­ur Þor­kels­dótt­ir, 365, RÚV. Anna Marsi­bil Clausen, mbl.is Sól­borg Guðbrands­dótt­ir, Vík­ur­frétt­ir. Hild­ur Friðriks­dótt­ir, Birtíng­ur. Snærós Sindra­dótt­ir, 365, RÚV. Íris Hauks­dótt­ir, Birtíng­ur. Silja Björk Huldu­dótt­ir, Morg­un­blaðið. Helga Þórey Jóns­dótt­ir, RÚV, Morg­un­blaðið, Frétta­blaðið, Reykja­vík Grapevine, sjálf­stætt starf­andi. Sylvía Rut Sig­fús­dótt­ir, Vefpress­an, Birtíng­ur, Vís­ir.is. Þóra Tóm­as­dótt­ir, RÚV, Nýju lífi, Frétta­blaðinu, Frétta­tím­an­um. Áslaug Kar­en Jó­hanns­dótt­ir, Stund­in. Ragn­hild­ur Ásvalds­dótt­ir, RÚV (fyrr­um starfsmaður), lektor í fjöl­miðlun við UIT og sjálf­stætt starf­andi. Gerður Krist­ný, sjálf­stætt starf­andi. Sól­rún Lilja Ragn­ars­dótt­ir, DV, Frétta­tím­inn, mbl.is. Mar­grét Blön­dal, RÚV, Bylgj­an, Stöð 2, N4. Sig­ríður Pét­urs­dótt­ir, RÚV. Halla Gunn­ars­dótt­ir, fyrrv blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Eva María Jóns­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi. Vikt­oría Her­manns­dótt­ir, RÚV. Áður 365 og DV. Marta Goðadótt­ir, áður Nýtt líf. Fann­ey Birna Jóns­dótt­ir, RÚV, 365. Inga Lind Karls­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður á 365, Skjá­Ein­um og DV. Ásdís Ásgeirs­dótt­ir, Morg­un­blaðinu. Sunna Ósk Loga­dótt­ir, mbl.is Hrund Þórs­dótt­ir, Stöð 2. Áður Birtíng­ur og Morg­un­blaðið. Ragn­heiður Har­alds- og Ei­ríks­dótt­ir fyrr­ver­andi blaðamaður á DV, Press­unni og Bleikt, nú­ver­andi pistla­höf­und­ur á MAN Magasín. Lára Björg Björns­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður hjá Fróða, Birtíng­ur, Frétta­blaðinu/​365 og Viðskipta­blaðinu. Erla Björg Gunn­ars­dótt­ir, Stöð 2. Áður Frétta­blaðið. Nadine Guðrún Yag­hi, Stöð 2. Áður Frétta­blaðið. Hild­ur Lofts­dótt­ir, Morg­un­blađ­inu. Lillý Val­gerður Pét­urs­dótt­ir, Stöð 2. Kristjana Arn­ars­dótt­ir, 365, RÚV. Salóme Þor­kels­dótt­ir, RÚV. Kristjana Guðbrands­dótt­ir, Blaðið, 24 Stund­ir, DV, 365. Val­dís Ei­ríks­dótt­ir, FM957, 365. Nína Hjör­dís Þor­kels­dótt­ir, Vís­ir.is. Júlía Guðrún Ing­ólfs­dótt­ir, Frétta­blaðinu, áður DV og Birtíng­ur. Björg Magn­us­dott­ir RÚV, Press­an, 24­stund­ir. Erla María Markús­dótt­ir, Frétta­tím­inn, Morg­un­blaðið og mbl.is. Hólm­fríður Helga Sig­urðardótt­ir, Stund­in (áður DV, Frétta­blaðinu og RÚV). Þór­dís Arn­ljóts­dótt­ir, fréttamaður á Frétta­stofu RÚV. Þóra Sig­urðardótt­ir, blm. á mbl.is, áður hjá RÚV, 365, Press­unni og Birtíng­ur. Anna Sig­ríður Ein­ars­dótt­ir, mbl.is. Krist­ín Ólafs­dótt­ir, Vís­ir.is (365, nú Voda­fo­ne). Ísgerður Gunn­ars­dótt­ir, RÚV. Auður Al­berts­dótt­ir , mbl.is. Hólm­fríður Gísla­dótt­ir, mbl.is og Morg­un­blaðið. Inga María Leifs­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Sig­ur­borg Selma Karls­dótt­ir, Morg­un­blaðið. Guðríður Har­alds­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi, áður m.a. á Rás 2, DV, Aðal­stöðinni og Birtíngi. Hödd Vil­hjálms­dótt­ir, Morg­un­blaðið og 365. Edda Sif Páls­dótt­ir, 365, RÚV. Signý Gunn­ars­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Ólöf Skafta­dótt­ir, 365. Hulda Bjarna­dótt­ir, 365, Árvak­ur. Þóra Krist­ín Ásgeirs­dótt­ir fréttamaður RÚV, Stöð2, Morg­un­blaðið, Smug­an, Frétta­tím­inn. Fyrr­ver­andi formaður Bí. Hanna Ei­ríks­dótt­ir DV, 365 Arna Schram, fyrr­ver­andi formaður Blaðamanna­fé­lags Íslands. María Björk Guðmunds­dótt­ir, RÚV. Þor­gerður Anna Gunn­ars­dótt­ir, Morg­un­blaðið og mbl.is. Hjör­dís Rut Sig­ur­jóns­dótt­ir, Frétta­blaðið, Stöð 2, DV, Birt­ing­ur, RÚV. Elísa­bet Indra Ragn­ars­dótt­ir, RÚV. Halla Ólafs­dótt­ir, RÚV. Guðrún Ingi­björg Þor­geirs­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi, áður hjá Morg­un­blaðinu. Krist­ín Þor­steins­dótt­ir, DV, RÚV, 365. Arn­dís Björk Ásgeirs­dótt­ir, RÚV. Þór­unn Elísa­bet Boga­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður á Kjarn­an­um, Viðskipta­blaðinu, Frétta­blaðinu og 365. Sig­ríður Inga Sig­urðardótt­ir, Birtíng­ur, 365. Krist­borg Bóel Stein­dórs­dótt­ir, blaðamaður hjá Útgáfu­fé­lagi Aust­ur­lands og rit­stjóri og dag­skrár­gerðarmaður Að aust­an á N4. Ásta Sig­ríður Guðjóns­dótt­ir, K100, Árvak­ur. Sara McMa­hon, Frétta­blaðið og Gest­ur.is. Birna Pét­urs­dótt­ir, RÚV og eig­andi Flugu Hug­mynda­húss. Anna Mar­grét Björns­son, Morg­un­blaðinu. Áður hjá 365 og Ice­land Review. Berg­lind Pét­urs­dótt­ir, RÚV. Guðrún Hálf­dán­ar­dótt­ir, Morg­un­blaðið, mbl.is. Sig­ríður Björg Tóm­as­dótt­ir, fv blaðamaður, Morg­un­blaðinu og Frétta­blaðinu. Ása Ottesen, 365, Frétta­blaðið. Stein­gerður Ólafs­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Ástríður Viðars­dótt­ir, RÚV, mbl.is. Eyrún Magnús­dótt­ir Morg­un­blaðinu, áður RÚV. Björk Eiðsdótt­ir, Birtíng­ur, Skjár­inn, Hring­braut og MAN Magasín. Guðný Hrönn, Morg­un­blaðið, Frétta­blaðið. Halla Þór­laug ósk­ars­dótt­ir,RÚV. Hanna Ólafs­dótt­ir, DV og Frétta­blaðið. Sunna Kar­en Sig­urþórs­dótt­ir, 365. Halla Harðardótt­ir, Frétta­tím­inn, RÚV. Sig­ríður Elín Ásmunds­dótt­ir, Hús og hí­býli/​Birtíng­ur. Sig­ríður Hall­dórs­dótt­ir, RÚV. Þór­dís Vals­dótt­ir, 365 (Vís­ir og Frétta­blaðið). Erla Tryggva­dótt­ir, fyrrv. dag­skrár­gerðar­kona á RÚV. Hilda Jana Gísla­dótt­ir, sjón­varps­stjóri N4. Guðrún Sól­ey Gests­dótt­ir, RÚV. Sunna Sæ­munds­dótt­ir, Stöð 2, Morg­un­blaðið. Arn­hild­ur Hálf­dán­ar­dótt­ir, RÚV. Anna Brynja Bald­urs­dótt­ir, Birtíng­ur. Dagný Hulda Er­lends­dótt­ir, Frétta­tím­inn, DV, Vík­ur­frétt­ir og RÚV. Guðrún Erl­ings­dótt­ir, Morg­un­blaðið, lausapenni hjá Eyja­f­rétt­um. Heiða Jó­hanns­dótt­ir, fyrr­um blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Eva Lauf­ey Kjaran Her­manns­dótt­ir, 365. Krist­ín Heiða Krist­ins­dótt­ir, Morg­un­blaðinu. Lára Hanna Ein­ars­dótt­ir, 365 og sjálf­stætt starf­andi. Auður Al­fífa Ket­ils­dótt­ir, NFS, 24 stund­um, Stúd­enta­blaðinu, Smugunni og DV. Þórgunn­ur Odds­dótt­ir. Þór­unn Kristjáns­dótt­ir, mbl.is. Elísa­bet Hall, fyrrv. starfsmaður 365. Silja Ástþórs­dótt­ir, Stund­in (áður á Frétta­blaðinu, Helgar­blaðinu, Þjóðvilj­an­um, Morg­un­blaðinu). Nanna Elísa, Vís­ir (sam­einuð frétta­stofa 365). Mál­fríður Garðars­dótt­ir, fríl­ans. Tinna Magnús­dótt­ir, RÚV. Jó­hanna K. Jó­hann­es­dótt­ir, Morg­un­blaðið, Fróði. Vala Sól­rún Gests­dótt­ir, Skjár einn, RÚV, Stöð 2 Guðrún Helga Sig­urðardótt­ir, blaðamaður og leiðsögumaður. Núv. Arbeids­liv i Nor­d­en. Fv. vara­formaður BÍ. Helgar­póst­ur­inn, RÚV, DV, Dag­ur-Tím­inn, Frjáls versl­un, Frétta­blaðið, Reykja­vík viku­blað o.fl. Krist­ín Sig­urðardótt­ir, RÚV, áður Morg­un­blaðið. Sig­ríður Hagalín Björns­dótt­ir, RÚV. Ásrún Brynja Ingvars­dótt­ir, RÚV. Oddrún Vala Jóns­dótt­ir, RÚV, DV, Tal­stöðin, NFS. Birna Guðmunds­dótt­ir, DV og Frétta­tím­inn. Lára Ómars­dótt­ir, RÚV, Árvak­ur, Stöð 2, NFS. Kol­brún Pálína Helga­dótt­ir, DV, Birtíng­ur, 365, Viðskipta­blaðið. Sif Sig­mars­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi. Brynja Þor­geirs­dótt­ir, RÚV. Kol­brún Ingi­bergs­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður hjá Morg­un­blaðinu og Frétta­blaðinu. Sjálf­stætt starf­andi. Elín Arn­ar, Bright­on Journal, Man magasín, Vik­an. Ragn­hild­ur Thorlacius, RÚV. Brynja Huld Óskars­dótt­ir, fyrr­ver­andi fréttamaður dag­skrár­gerð hjá RÚV. Ragn­heiður Guðmunds­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður hjá 365. Heiða B. Heiðars, Stund­in. Ingi­björg Bára Sveins­dótt­ir, Frétta­blaðið. Ing­veld­ur Ró­berts­dótt­ir, Frétta­blaðið. Her­dís Helga­dótt­ir, N4. Sig­ríður Stephen­sen, fyrrv. út­varps­kona á Rás 1. Ragna Gests­dótt­ir, Frjáls fjöl­miðlun (DV og Bleikt), fyrr­ver­andi blaðamaður Birt­ing­ur (Séð og Heyrt) og pistla­höf­und­ur á hun.is og grinda­vik.net. Bryn­hild­ur Ólafs­dótt­ir, fyrr­ver­andi m.a. á DV, RÚV og 365. Auður Ösp Guðmunds­dótt­ir, DV. Þóra Arn­órs­dótt­ir, RÚV. Svan­borg Sig­mars­dótt­ir, fv. blaðamaður Frétta­blaðinu. Arn­dís Þor­geirs­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður á Frétta­blaðinu og DV. Sig­ur­laug Mar­grét jón­as­dótt­ur. Hanna G. Sig­urðardótt­ir, fyrr­um út­varps­kona á Rás 1 Rík­is­út­varps­ins um langa hríð. Berg­ljót Bald­urs­dótt­ir, RÚV. María Björk Ingva­dótt­ir, N4, áður RÚV. Hera Ólafs­dótt­ir, RÚV. Mar­grét Odds­dótt­ir fyrrv. dag­skrár­stjóri Rás­ar 1. Stein­unn Þór­halls­dótt­ir, RÚV. Lilja Katrín Gunn­ars­dótt­ir, sjálf­stætt starf­andi. Lana Kol­brún Eddu­dótt­ir, dag­skrár­gerðarmaður á Rás 1 í 23 ár. Jór­unn Sig­urðardótt­ir, út­varps­kona rás 1 Rík­is­út­varps­ins. Sig­ríður Guðlaugs­dótt­ir, fv. starfsmaður RÚV og Stöð 2. Ragn­heiður Elín Clausen, fv. starfsmaður á RÚV og Stöð 2. Svan­hild­ur Hólm Vals­dótt­ir, fv. starfsmaður 365 og RÚV. Sigrún Erla Sig­urðardótt­ir, fyrrv. starfsmaður RÚV og Skjás eins. Inga Lind Vig­fús­dótt­ir, RÚV. Sigyn Blön­dal, RÚV. Helga Krist­ín Ein­ars­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Helga Ein­ars­dott­ir, freel­ance fram­leiðandi. Sigrún Her­manns­dótt­ir, RÚV. Guðrún Ósk Guðjóns­dótt­ir, blaðamaður hjá DV og Press­unni. Aníta Estíva Harðardótt­ir, Frjáls Fjöl­miðlun (DV, Press­an og Bleikt). Anna Gunn­hild­ur Ólafs­dótt­ir, fyrr­ver­andi blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Jó­hanna María Vil­helms­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður á Morg­un­blaðinu. Nína Richter, RÚV. Jó­hanna Vil­hjálms­dótt­ir, fyrrv. starfsmaður RÚV og Stöðvar 2. Bergþóra Njála Guðmunds­dótt­ir, áður á Stöð2/​Bylgj­unni, Morg­un­blaðinu og Mbl.is. Elísa­bet Linda Þórðardótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður RÚV. Björg Eva Er­lends­dótt­ir, fyrrv. hér og þar, mest á RÚV og með aukaaðild að hinu karllæga Blaðamanna­fé­lagi Íslands. Rakel Þor­bergs­dótt­ir, RÚV. Anna Krist­ín Jóns­dótt­ir, RÚV. Lára Theó­dóra Kristjáns­dótt­ir, RÚV. Krist­ín Clausen, fyrr­ver­andi blaðamaður à DV. Helga Arn­ar­dótt­ir, RÚV. Sigrún María Krist­ins­dótt­ir, fyrrv. blaðamaður og fyrrv. varamaður í stjórn BÍ. Elísa­bet Mar­geirs­dótt­ir fyrrv. starfsmaður 365. Mar­grét Marteins­dótt­ir, fyrr­ver­andi fréttamaður og fleira á RÚV. Kar­en Kjart­ans­dótt­ir, fv. starfsmaður 365. Ragn­heiður M. Kristjóns­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður Birtíngs og 365. María Elísa­bet Pallé fyrrv.starfsm. Morg­un­blaðs,Frétta­tím­ans og 365. Alma Ómars­dótt­ir, fréttamaður RÚV. Ólöf Jakobína Ernu­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður Birtíngs. Kristìn Dröfn Ein­ars­dòtt­ir, fyrr­ver­andi starfs­mađ­ur Birtíngs. Malín Brand fyrr­ver­andi allskon­ar, m.a. RÚV og Morg­un­blaðið. Berg­ljót Har­alds­dótt­ir, RÚV. Þóra Flygenring Sig­urðardótt­ir, fyrr­ver­andi starfmaður RÚV. Marta María Stef­áns­dótt­ir fyrr­ver­andi starfs­mađ­ur RÚV. Ing­veld­ur Guðrún Ólafs­dótt­ir, RÚV. Sig­ur­laug Helga Guðmunds­dótt­ir, DV, Press­an, Kvenna­blaðið, sjálf­stætt starf­andi. Elsa María Jak­obs­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður RÚV. Jón­ína Leós­dótt­ir, fyrr­ver­andi starfsmaður á Helgar­póst­in­um, Press­unni og Nýju lífi.  

Andrés utangátta stóð öðrum framar í ár

Í byrjun mánaðar fundaði sérfræðinefnd jólabjórsmökkunar Eyjafrétta um málefni bjórneytenda Vestmannaeyja á ölstofu The Brothers Brewery. Ekki seinna vænna þar sem aðventan er komin á fullan snúning og fólk eflaust farið að huga að því að versla sér inn jólabjór. Sérfræðinefndin hefur það hlutverk eitt að vega og meta þá jólabjóra sem í boði eru hverju sinni, bæði í Vínbúðinni og öldurhúsum bæjarins, og auðvelda fólki valið enda hátt í 20 tegundir í boði. Nefndina í ár skipuðu Jóhann Guðmundsson, Ingólfur Jóhannesson, Hildur Sólveig Sigurðardóttir, Aníta Óðinsdóttir og Einar Kristinn Helgason. Sigurður Bragason á einnig sæti í nefndinni en forfallaðist.   Í heildina voru bjórarnir 16 talsins sem til skoðunar voru, 14 úr Vínbúðinni og tveir frá The Brothers Brewery, Andrés utangátta og Leiðindaskjóða. Fyrirkomulagið var með sama sniði og árið áður, svokallað blind-smakk og bjórunum gefin einkunn á skalanum 1-10, annars vegar fyrir það hversu jólalegir þeir þóttu og hins vegar fyrir gæði (mest hægt að fá 50 stig í hvorum flokki). Hér eru niðurstöðurnar ásamt umsögnum:   Víking Jólabjór Jólalegur (24/50) | Gæði (22/50)   Ingólfur: Karamella plús malt, ágætt body. Ekki slæmt. Hildur: Liturinn jólalegur, sæmilegur bjór Aníta: Mildur og góður bjór sem hægt er að drekka allan desember án þess að fá leið. Einar: Fínn bjór sem virkar vel sem jólabjór.     Jóla Tuborg Jólalegur (14/50) | Gæði (14/50)   Ingólfur: Hræðilegur, ekkert body, eins og léttbjór með spíra. Hildur: Ljúfur og mildur. Aníta: Þokkalega góður bjór. Einar: Alls ekki jólalegur og tæplega góður. Jói: Lítið jólalegur.     Royal Xmas Jólalegur (18/50) | Gæði (27/50)   Ingólfur: Bragðlítill en ekki vondur, smá epli, smá sæta. Hildur: Sætur en bragðdaufur. Bjór fyrir þá sem eru ekki hrifnir af bjór. Aníta: Léttur bjór með smá karamellukeim og kannski örlítið sætur. Einar: Læðist eins og mús, ekki áberandi en ekki bragðvondur. Jói: Bragðlítill en einkennandi sætur.     Thule jólabjór Jólalegur (26/50) | Gæði (17/50)   Ingólfur: Karamella, þungur en ekki mikið bragð en smá óbragð = trjákvoða. Hildur: Reykjarlykt, rauðleitur en ég gæti ekki drukkið mikið af honum og myndi persónulega ekki kaupa hann. Aníta: Bragðmeiri, þungur bjór. Einar: Liturinn segir jól en bragðið alls ekki, ágætur samt sem áður. Jói: Lyktar mjög vel en skilur ekkert eftir.   Föroya jóla bryggj Jólalegur (12/50) | Gæði (14/50)   Ingólfur: Ekkert að frétta, engin lykt og ekkert bragð. Hildur: Mjög vægt maltbragð, í raun mjög bragðdaufur en hefur sterka lykt. Aníta: Léttur bjór og ágætur, ekkert meira en það. Einar: Ekki beint flugeldasýning fyrir bragðlaukana. Jói: Undirliggjandi sæta og ekkert að frétta.     Jóla Gull Jólalegur (23/50) | Gæði (18/50)   Ingólfur: Óbragð með áfengi. Hildur: Aðeins beiskur með góða fyllingu. Aníta: Ágætur, beiskur, með smá sítrónukeim. Einar: Örlítið beiskur miðað við það sem undan hefur gengið. Jói: Sull.     Jóla kaldi Jólalegur (21/50) | Gæði (20/50)   Ingólfur: Svakalega óskemmtilegur, eiginlega nenni ekki að drekka hann. Hildur: Ferskari vindar, mun bragðmeiri og skemmtilegri en það sem á undan hefur komið. Aníta: Mjög góður jólabjór. Einar: Hópurinn datt í djúpar umræður og ég man ekki hvernig hann bragðaðist.     Víking Jule bock Jólalegur (30/50) | Gæði (25/50)   Ingólfur: Möndlur – súkkulaði en held ég fái leið á honum. Hildur: Vægt kaffibragð en skilur ekki mikið eftir sig. Aníta: Bragðmikill jólabjór með smá súkkulaði- kaffikeim. Einar: Tek undir þetta með súkkulaðið. Frábrugðinn og fínn. Jói: Hnetur, súkkulaði og gott bragð.     Leiðindaskjóða Jólalegur (20/50) | Gæði (37/50)   Ingólfur: Mjög góður bjór, flott body og humlar skína í gegn. Minnir á þurrkaða ávexti. Hildur: Humlaður bjór, smá sítrus bragð. Aníta: Framandi og freistandi bjór með smá ávaxtakeim. Einar: Tengi ekki jól við hann en hann er góður og jafnvel betri en allir hinir.     Bara kíló pipar Jólalegur (34/50) | Gæði (23/50)   Ingólfur: Mjög góð lykt en bragð ekki nógu gott. Hildur: Keppnis, skemmtilegur, góð lykt, dökkur sem ég er yfirleitt ekki hrifin af. Jólalegur en einn er hámark fyrir mig. Aníta: Góð lykt og bragðið svolítið reykt. Lykt betri en bragð. Einar: Jólalegur en myndi ekki fá mér annan svona. Jói: Lykt frábær en bragðið bara ekki til staðar.     Einstök jólabjór Jólalegur (27/50) | Gæði (27/50)   Ingólfur: Kandís, mjög sætur karamellu bjór, smá óbragð. Hildur: Sætur og dökkur. Aníta: Mjúkur og sætur bjór. Einar: Kunnuglegur. Jói: Sætur, karamella.     Boli Doppelbock Jólalegur (35/50) | Gæði (24/50)   Ingólfur: Sætur jólabjór. Hildur: Ágætis maltbragð, meðalsætur, reykjarlykt. Aníta: Jólalegur, beiskur og bragðmikill. Einar: Sleppur alveg sem jólabjór. Jói: Smá lakkrís, jólalegur.     Heims um bjór Jólalegur (30/50) | Gæði 30/50)   Ingólfur: Súrt gerbragð, fínn að drekka. Hildur: Humlar, mjúkt. Aníta: Óspennandi, öðruvísi bjór. Smá gerbragð. Einar: Þessi er frábrugðinn og skemmtilegur. Jói: Smá ger, minnir á belgískan bjór.     Jóla súkkulaði kaldi Jólalegur (29/50) | Gæði (22/50)   Ingólfur: Allt of léttur fyrir jól, eins og vatn. Hildur: Þungur, sterkt malt en góður. Aníta: Ekki fyrir mig. Einar: Stendur ekki undir nafni.     Andrés utangátta Jólalegur (28/50) | Gæði (36/50)   Ingólfur: Kaffi og súkkulaði. Þetta er frábær bjór. Hildur: Afgerandi kaffibaunalykt. Góður til að smakka en gæti ekki drukkið mikið. Aníta: Lyktin geggjuð, espressó. Bragðmikill og spennandi bjór. Einar: Hnausþykkur. 40% kaffi, 60% bjór.     Egils malt jólabjór Jólalegur (32/50) | Gæði (26/50)   Ingólfur: Skrítið bragð, smá súrt, allt of mikið rugl í gangi. Hildur: Þægilegur, maltbragð, ekki of þungur. Gæti drukkið þennan alla aðventuna. Aníta: Sætur, dökkur og maltaður. Einar: Auðdrekkanlegur og fínn bjór.     Eins og sést á ofangreindu þá er Andrés utangátta frá The Brothers Brewery með besta samanlagða árangurinn (64/100) en Boli Doppelbock (35/50) jólalegastur. Sá færeyski rekur lestina í ár enda þótti sá alveg einstaklega bragðvondur og ekki jólalegur miðað við einkunnina. Ekki gafst tími til að leggja mat á útlit umbúðanna að þessu sinni enda algjört aukaatriði í stóra samhenginu. Þangað til næst.    

Sigurður Sigurðsson er matgæðingur vikunnar: Hafragrautur í morgunmat og slett í eina lettu í hádeginu

Ég vil byrja á að þakka Kidda mínum fyrir áskorunina, þetta er skemmtilegt og krefjandi verkefni. Þá er ekki eftir neinu að bíða en að hefja hversdagslegan og hollan veisluundirbúning. Eins og alþjóð veit þá er morgunmaturinn mikilvægasta máltíð dagsins og höfum við peyjarnir á Sigurði Ve 15, sem eru vaknaðir fyrir hádegi, stúderað hafragrautsgerð í fjöldamörg ár og höfum við þróað því sem næst hinn fullkomna hafragraut.   Fullkominn hafragrautur Sú uppskrif sem við höfum komist að er:   • Einn desilítri grófir hafrar. • Hálfur desilíter byggflögur. • Til að toppa hollustugildið þá er einnig sett út í þetta 2-3 matskeiðar af chia fræjum.   Hollast er að nota grófa hafra en má nota venjulega í neyð. Best er að leggja alla uppskriftina í bleyti kvöldið áður svo hafrarnir mýkist og chia fræin taki í sig vatn og verði auðmeltanlegri. Hita skal hafragrautinn í potti (alls ekki setja í örbylgjuofn, það eru bara amatörar sem gera slíkt) og hita upp að suðumörkum. Gott er svo að njóta með möndlu-mjólk og borða kanski líka nokkrar möndlur með.   Ommeletta með grænmeti og feta osti Til að halda áfram í hversdgslegum og hollum réttum, þá má nú alltaf sletta í eina lettu svona í amstri dagsins. Tilvalið til að hafa í hádegismat. Hráefni: • Eggplant (eða kúrbítur). • Egg. • Ostur (eftir smekk). • Tómatar, laukur, chili (eftir smekk), hvítlaukur, paprika (2-3 gerðir ), avókadó og spínat (einnig hægt að nota klettasalat). Eins er hægt að skipta einhverju út eða bæta öðru við eftir smekk. Aðferð: Hitið pönnu í hæfilegan hita. Skerið niður eggplant (eða kúrbít eftir smekk), nóg að nota hálfa, eða 3-4 sneiðar, skerið svo í litla bita og setjið á pönnuna. Hitið fyrst eitt og sér. Setjið 2-3 egg í skál, fer eftir stærð eggja og neytandans, hrærið eggin með písk eða gafli. Hellið eggjunum út á pönnuna með eggplöntunni. Hitið eggin fyrst á pönnunni með eggplöntunni í smá stund. Grænmetið skal skorið í hæfilega litla bita og sett í skál og hvítlaukur með. Þegar eggin eru byrjuð að taka sig skal bæta grænmetinu á jafn yfir alla pönnuna. Eins má setja rifinn ost út á, annað hvort áður en grænmetið er sett á eða eftir. Fer eftir smekk. Þegar eggin eru fullelduð skal taka lettuna af og renna henni mjúklega af pönnunni og setja á disk. Setja skal spínat (hægt að nota klettasalat í staðinn) yfir og jafnvel fetaost. Svo skal njóta : )   Við peyjarnir á Sigurði búum við þann munað að vera með tvo stórsnillinga sem kokka og ógerningur að gera upp á milli þeirra. En næst vil ég skora á stórsnillinginn hann Aðalstein Ingvarsson og veit ég að það verður frekar valkvíði fyrir hann en nokkuð annað að finna góða uppskrift.  

Einlæg og án fordóma

Ekki gleyma mér, bók Kristínar Jóhannsdóttur hefur vakið mikla athygli. Sögusvið bókarinnar er Leipzig þýska alþýðulýðveldisins þar sem Kristín kynnist nýjum veruleika og stóru ástinni í lífi sínu. Hann hvarf henni með falli járntjaldsins en leiðir þeirra lágu saman mörgum árum síðar en ná þau saman? Bók Kristínar gefur góða sýn inní daglegt líf í Austur-Þýskalandi sem var kannski ekki alslæmt. Hún er líka eldheit ástarsaga ungrar konu frá Vestmannaeyjum sem hélt á ókunnar slóðir og mætir þar örlögum sínum. Það sem einkennir bókina er einlægnin þar sem Kristín gengur nærri sér og svo hvað hún skoðar það sem fyrir augu ber án fordóma.   Einhverra hluta vegna átti ég erfitt með að einbeita mér, undir kvöldið var ég hálfeinmana og þó rigningin væri ekki hvatning til að fara út ákvað ég að heyra í Dirk, hinum nýja vini mínum. Því ekki að líta inn hjá honum í kaffi? Það var þriðjudagur og hann var ábyggilega heima. Það væri ágætis tilbreyting frá áfengissulli síðustu daga að fá kaffi eða tesopa og spjall. Fara svo snemma að sofa. Það tók smá tíma að komast að í eina símaklefanum í nágrenninu. Dirk svaraði strax, en hann ætlaði ekki að vera heima um kvöldið, heldur hitta nokkra félaga í Moritzbastei og stakk upp á því að ég kæmi þangað. Ég var lengi á báðum áttum en sorglega tómir veggirnir í herberginu mínu nánast ráku mig út. Á þessu augnabliki vissi ég ekki að framundan væri kvöldið sem myndi kollvarpa allri minni tilveru um ókomin ár.   Ævintýraheimur Eiginlega var ég spenntust fyrir því að sjá staðinn, Moritzbastei, þar sem Dirk ætlaði að verja kvöldinu með félögunum. Þangað hafði ég aldrei komið. Þetta er stúdentakjallari í rústum af gömlu borgarvirki, sem Moritz fursti lét reisa á árunum 1551–1553. Ég hafði oft gengið þarna framhjá, en aldrei hætt mér inn. Staðurinn lætur ekki mikið yfir sér við fyrstu sýn, en er þeim mun áhugaverðari þegar inn er komið. Virkið fór illa í síðari heimsstyrjöldinni og var árum saman rústir einar, engum til gagns eða gleði. Það voru svo námsmenn við háskólann í Leipzig, þeirra á meðal Dirk, sem grófu út jallarahvelfingarnar og innréttuðu þær fyrir menningarviðburði og samkomur námsmanna. Dirk var heiðursfélagi stúdentakjallarans. Hann gat farið þar inn hvenær sem hann vildi, alveg sama þótt staðurinn væri troðfullur af fólki og uppselt. Það vantaði bara að hann hefði lykil. Dirk sagði mér að vísa á sig ef það yrði eitthvert vesen með að komast inn. Það var dálítil röð og verið að vísa einhverjum frá þegar ég kom svo ég lét reyna á forréttindi Dirks. Hann hafði ekki verið að ýkja neitt um háa stöðu sína í klúbbnum, ég var varla búin að nefna nafnið hans þegar dyravörðurinn reif upp hurðina og bauð mig velkomna. Það var eins og að koma inn í ævintýraheim að ganga inn fyrir dyrnar á Moritzbastei. Þetta er örugglega flottasti stúdentakjallari í heimi. Hver hvelfingin rekur aðra, og veggirnir eru meira en metri á þykkt, hlaðnir, rústrauðir múrsteinsveggir frá árunum upp úr 1550. Ég var gjörsamlega hugfangin og horfði meira á veggina í kringum mig en á fólkið. Ég hrökk því við þegar Dirk kallaði: „Við erum hérna.“ Hann heilsaði glaðlega þar sem hann sat við borð með nokkrum ungum karlmönnum sem voru greinilega ekki á fyrsta bjórnum þetta kvöld. Suma hafði ég séð áður, aðra ekki.   Sebastian Einn þeirra var ég að hitta í fyrsta skipti, hann kynnti sig ogsagðist heita Sebastian Roth. Blaðamaður hjá einu af dagblöðunum á svæðinu. Hann sá til þess að glösin tæmdust ekki og einn karlanna bauð hann velkominn á markaðinn. Hann hafði fengið lögskilnað frá tékkneskri eiginkonu sinni fyrr um daginn. Þetta var þá rólega þriðjudagskvöldið. Þegar Moritzbastei var lokað rúmlega 23:00 stefndi hluti hópsins á næturklúbb sem kallaðist „Nacht Tanzbar“. Ég ætlaði að kveðja, sporvagninn minn myndi hætta að ganga fyrir miðnætti. En hver var eiginlega þessi Sebastian, sem ég var að hitta þarna í fyrsta skipti? Hann virkaði ósköp venjulegur: skolhærður, frekar fölur, en með lifandi og björt ljósbrún augu. Í fyrstu minnti hann mig svolítið á Mikael Baryshnikov, fræga sovéska ballettdansarann sem flúði til Bandaríkjanna. Það var eitthvað við hann sem heillaði mig strax. Hann var með einhverja óvenjulega og strákslega útgeislun og ólíkur þeim karlmönnum sem ég hafði kynnst til þessa; hann talaði öðruvísi og virtist ekki vera neitt upptekinn af því hvaðan ég kæmi. Hann hafði líka svo bjarta og fallega rödd. Ég var eiginlega á heimleið þegar Sebastian tók í höndina á mér og spurði: „Ert þú ekki örugglega að koma með?“ Ég heyrði sjálfa mig svara játandi og leiða þennan mann af stað. Hafði ég ekki ætlað að segja nei og fara heim? Það var löng röð fyrir utan næturklúbbinn. Dirk, sem alltaf hafði fullyrt að í Austur-Þýskalandi hefðu menn allt sem þeir þyrftu, hvíslaði að mér: „Ekki vill svo vel til að þú sért með eitthvað af þessu vestur-þýska klinki á þér?“ Jú, ég rétti honum vesturþýska fimm marka mynt og „bingó“ – við vorum komin fram fyrir röðina og inn á augabragði.   Sveitaball Þarna var gamaldags ball með danshljómsveit, skemmtileg blanda af sveitaballi heima á Íslandi og næturklúbbi á Mallorca, já, Tanzbar stóð alveg undir nafni. Karlmennirnir kepptust um að bjóða mér upp í dans, og merkilegast þótti mér að einn þeirra var skólastjóri tónlistarakademíunnar. Ég var á leið í sætið mitt eftir að hafa dansað þegar rifið var í handlegginn á mér. Þetta var Günter, dauðadrukkinn. „Af hverju sniðgengur þú mig?“ Ég vildi ekki kannast við það. Günter hélt áfram: „Þú ert komin í mjög vafasaman félagsskap, hér eru allir hræddir við Dirk. Ég ætla að vona að þú hafir ekki verið að segja honum eitthvað af því sem ég hef verið að segja þér.“ „Nei, hafðu engar áhyggjur, en hann hefur heldur ekki verið að spyrja neitt um þig.“ Ég vildi ekki vera leiðinleg við Günter. Ég gat ekki annað en vorkennt honum, en þegar hann var dauðadrukkinn að skipta sér af mér fór hann verulega í taugarnar á mér. Sebastian kom á réttu augnabliki og dró mig út á dansgólfið. „Við áttum alveg eftir að dansa, var það ekki?“   Bjórinn, ginið, dansinn Eftir gleðina á Tanzbar endaði ég ásamt fleirum heima hjá Dirk, sem bjó í nágrenni við næturklúbbinn. Það var ekkert nýtt að leigubílaskorturinn yrði til þess að menn færu heim með þeim sem bjó svo vel að hafa síma til að hringja á bíl, og ef það bar ekki árangur, þá gistu menn hver hjá öðrum. Dirk var með þennan ágæta sófa í stofunni, ég hafði notið góðs af honum áður. Sebastian var með okkur, hann ætlaði líka að freista þess að fá leigubíl þegar liði á nóttina. Með í för var einnig nokkuð ölvuð ung stúlka, sem Dirk hafði kynnst á Tanzbar. Stúlkan hvarf fljótlega með Dirk inn í svefnherbergið hans, enda ekki flötur á löngu eftirpartíi; Dirk átti ekkert að drekka nema te, ísskápurinn hans var næstum því tómur, rétt eins og hann væri að flytja eða að koma úr löngu ferðalagi. Hvorugt var þó raunin. Ég var orðin ein eftir í stofunni með þessum Sebastian, sem gerði enga tilraun til að ná í leigubíl. „Ég fæ að leggjast við hliðina á þér, er það ekki? Ég geri ekkert, því lofa ég.“ Ég hafði heyrt af því að Austur-Þjóðverjar þjöppuðu sér saman og að aðstæðurnar kölluðu stundum á að fólk þyrfti að deila rúmi eða sófa vegna þess að skortur væri á plássi eða að það fengi ekki leigubíl. Það var samt ekki af neinni skyldurækni sem ég samþykkti að hann legði sig hjá mér á sófann; ég fann að mig langaði alveg til þess. Hann tók fast utan um mig, en það var líka til þess að hann dytti ekki fram úr þessum mjóa sófa. Ekki það að mér fyndist það óþægilegt. Bjórinn, ginið, dansinn – allt tók þetta sinn toll og við sofnuðum bæði strax á mjóum sófanum.  

Skoðunarferðir sem veita innsýn inn í stórbrotna sögu Berlínar

Eyjakonan Margrét Rós Harðardóttir, dóttir Harðar Adolfssonar (Harðar á Skútanum) og Nönnu Maríu Guðmundsdóttur hefur um árabil búið í Berlín í Þýskalandi eftir að hafa kynnst manni sínum þar í landi á námsárunum. Margrét útskrifaðist úr Barnaskóla Vestmannaeyja árið 1995 en þaðan lá leiðin í Flensborg og síðan Fjölbraut í Breiðholti. Eftir það lagði Margrét stund á myndlist og er hún menntaður myndlistarmaður frá Listaháskóla Íslands og Hochschule der Künste í Bremen í Þýskalandi. Í leit að skemmtilegu og krefjandi verkefni á meðan börnin voru á leikskóla ákvað Margrét að stofna leiðsögufyrirtæki ásamt vinkonu sinni Katrínu Árnadóttur. Úr varð fyrirtækið Berlínur sem hefur vaxið og dafnað undanfarin ár en níu manns starfa hjá fyrirtækinu í dag. Blaðamaður ræddi við Margréti á dögunum.   Berlín mitt á milli fjölskyldna þeirra á Íslandi og í Suður-Þýskalandi Hvenær og af hverju ákvaðstu að flytja til Berlínar? „Ég þvældist mikið um Þýskaland meðan á námi mínu stóð og kynntist síðan manninum mínum í Bremen. Við fluttum saman til Íslands og vorum þar um tíma en fluttum síðan aftur til Þýskalands og varð þá Berlín fyrir valinu sem framtíðarheimili,” segir Margrét en ástæðan fyrir því var fyrst og fremst sú að hægt var að fljúga beint til borgarinnar sem er sömuleiðis mitt á milli fjölskyldna þeirra á Íslandi og í Suður-Þýskalandi. „Það er gott að búa í Berlín og við höfum meðvitað kosið okkur þann lífstíl sem við lifum nú. Við eigum ekki bíl, reynum að lifa umhverfisvænna lífi, búum í hverfi sem er einstaklega barnvænt, hjólum og löbbum eiginlega allt og reynum að „neyta“ minna og „njóta“ meira. Þess fyrir utan er Berlín borg sem hefur upp á svo ótalmargt að bjóða.“   Fannst liggja beint við að fara út í leiðsögn En hvernig kom það til að byrja með Berlínur? „Þegar ég flutti út var ég með hugmyndir um að stofna einhverskonar leiðsögufyrirtæki og þess vegna kynnti ég mér Berlín allt öðruvísi en ég hef kynnt mér aðrar borgir sem ég hef búið í hingað til. Það kom svo að því að ég kynntist Katrínu Árnadóttur, sem svo stofnaði Berlínur með mér, í kaffisamsæti íslenskra mæðra í Berlín. Þá komumst við að því að við vorum báðar að leita okkur að einhverju skemmtilegu og krefjandi að gera þegar börnin færu á leikskóla og vorum með svipaðar hugmyndir. Eins og flestir sem hafa búið í útlöndum höfðum við oft fengið vini og vandamenn í heimsókn og því alvanar að leiðsegja gestum um borgina og komnar með góða yfirsýn yfir borgina og sögu hennar. Okkur fannst því liggja beint við að setja ferðirnar á blað, bæta við upplýsingum og fara dýpra í söguna. Það er líka svo gaman að vera með fólki í fríi í borginni okkar og kynna því fyrir henni. Berlín hefur svo ótrúlega fjölbreytta og merkilega sögu að það er endalaust hægt að bæta við nýjum vinklum og sögum,“ segir Margrét.   Þrír Vestmannaeyingar starfað fyrir Berlínur Eigendur Berlína eru þrír talsins en auk þeirra eru sex starfsmenn sem vinna sem leiðsögumenn í skoðunarferðum. Það eru t.d. tvær Berlínur frá Vestmannaeyjum, ég og hún Hlín Ólafsdóttir. Við vorum þrjár en hún Vigdís Sigurðardóttir var að vinna fyrir okkur áður en að hún flutti aftur til Vestmannaeyja. Einnig höfum við verið að sinna túlka- og þýðingarþjónustu og þá höfum við ráðið fólk í þau störf sem hér býr og starfar.“   Fjölmargt í boði Upphaflega var fyrirtækið stofnað sem leiðsögufyrirtæki fyrir Íslendinga sem heimsækja Berlín. Í boði eru fjölmargar mismunandi ferðir sem hver hefur sína sérstöðu. „Við bjóðum upp á nokkrar skoðunarferðir eins og múrtúr, hjólreiðaferð, múltíkúltíferð og þriðjaríkisferð. Einnig bjóðum við uppá rútuferð og ratleik. Starfssvið okkar hefur síðan aldeilis vaxið því smám saman fórum við að fá óskir um ýmis önnur störf frá Íslendingum sem vantaði aðstoð frá einhverjum sem væri í Berlín og þekkti borgina. Við höfum til að mynda skipulagt kóraferðir, hótelskoðunarferðir fyrir hótelstjóra og dæmigerðar árshátíðarferðir. Síðasta árið höfum við einnig verið í samstarfi við fyrirtækið Leikur að læra sem stendur fyrir endurmenntunarferðum kennara til annarra landa. Við aðstoðum þau við að finna spennandi skóla- og leikskólaheimsóknir og annað sem svona ferðum tengist. Við erum alltaf að bæta við okkur verkefnum sem er virkilega skemmtilegt og gefandi því maður kynnist borginni Berlín frá svo ótrúlega mismunandi sjónarhornum í gegnum þessa vinnu.“   Sífellt að bæta við ferðum Aðspurð hvort það hafi verið mikil aukning í aðsókn milli ára svarar Margrét því játandi. „Það hefur verið mjög mikið að gera hjá okkur. Í upphafi vorum við bara tvær sem sinntum öllum störfum en erum í dag níu. Það fjölgar alltaf ferðum hjá okkur og síðan eru þessi nýju verkefni sem við erum farin að sinna. Svo virðist sem orðspor okkar hafi farið víða þó við höfum aldrei auglýst okkur. Það þýðir bara að ánægðir viðskiptavinir mæla með okkur við vini og vandamenn og þannig hefur snjóboltinn rúllað og hann virðist satt að segja enn vera á fleygiferð!“ Hvenær er vinsælasti tíminn hjá Íslendingum að heimsækja Berlín? „Það virðist eins og vorin og haustin séu tíminn sem flestir koma. Mér finnst samt eins og tímabilið sé að lengjast. Þannig að nú í lok nóvember erum við enn með margar ferðir í hverri viku. Hér í upphafi voru vetrarmánuðirnir mun rólegri. Nú er Icelandair nýbyrjað að fljúga til Berlínar og þá má búast við að mun fleiri Íslendingar en áður sæki Berlín heim og þar af leiðandi sæki þjónustu til okkar,“ segir Margrét.   Tilvalið að heimsækja Berlín í aðdraganda jólanna Nú þegar jólin eru að nálgast er ekki ótrúlegt að einhverjir séu að íhuga það að fara í stutta borgarferð, einhverjir til að versla og aðrir bara til að njóta og komast í jólaskapið. Myndir þú mæla með Berlín og jafnvel leiðangri með Berlínum fyrir þetta fólk? „Jólin í Berlín eru yndislegur tími. Berlín fer algjörlega í jólagírinn. Hér er mikið skreytt, þá á opinberum svæðum, minna í heimahúsum, og að vissu leyti algjört jólabrjálæði. Það sem er svo einkennandi við Berlín á aðventunni eru allir jólamarkaðirnir. Það eru tugir jólamarkaða út um alla borg þar sem hægt er að kaupa alls kyns matvæli til að borða á staðnum eða taka með, jólaskraut og ýmiss konar gjafir og síðast en ekki síst „Glühwein” sem er jólaglögg, drukkið heitt.“ „Á jólamörkuðunum eru líka oft sett upp tívolítæki fyrir börnin svo þetta er svona það sem berlínskar fjölskyldur gera saman á aðventunni. Eins eru oft þematengdir jólamarkaðir, þó þeir hefðbundnu þýsku séu auðvitað mest áberandi. En það eru hér t.d. danskir og sænskir jólamarkaðir, hönnunarmarkaðir og jafnvel japanskir jólamarkaðir. Það væri hægt að fara á nýjan jólamarkað á hverjum degi aðventunnar ef áhugi væri fyrir því. Einnig fara margar fjölskyldur og vinahópar á einhvern hefðbundinn þýskan veitingastað og gæða sér saman á jólamat. Þá eru öndin og gæsin vinsælust með öllu tilheyrandi og hiklaust hægt að mæla með svoleiðis máltíð,“ segir Margrét og heldur áfram. „Að sjálfsögðu mælum við með að allir Íslendingar sem heimsækja Berlín komi í skoðunarferð með Berlínum. Það er auðvitað ótrúlega gaman að vera í borginni og fara að versla og njóta góðra veitingahúsa og öldurhúsa en það er eiginlega synd að kynna sér ekki alla vega einhvern hluta af þeirri stórbrotnu sögu sem Berlín hefur upp á að bjóða. Það eru fáar borgir sem hafa gengið í gegnum jafn miklar öfgar og hremmingar í sögulegu samhengi og Berlín. Að fara í skoðunarferð með Berlínum mun gefa fólki aðeins betri innsýn í það af hverju Berlín er eins og hún er í dag, því auðvitað spilar sagan gríðarlegt hlutverk í því hvernig borgin hefur þróast.“ Að endingu bendir Margrét á heimasíðu Berlína en þar er ýmsan fróðleik að finna. „Annað sem við Berlínur höfum gert er að taka saman alls konar vitneskju triks og tips og setja þau á heimasíðuna okkar (Berlinur.de) í formi bloggs og undir liðnum gagnlegt. Þar erum við með veitingastaðalista sem gott er að styðjast við, það er fátt sorglegra en að fara út að borða í þessari borg og lenda í því að fá vondan mat. Þar eru líka hugmyndir hvað sé skemmtilegt að gera hverju sinni, hvort sem ferðin er um jól, sumar eða í rigningu.“  

Þakklátar öllum sem gerðu stundina frábæra

„Við höfum hitt gesti sem voru í útgáfuhófinu á laugardaginn. Margir voru kvíðnir og vissu ekki hvers vænta mætti. En umgjörðin öll varð til þess að fólki leið vel, myndir sem rúlluðu á skjávarpa, söngurinn hjá Unni og Simma, það sem lesið var úr bókinni og svo fallegar veitingar og gott samfélag,“ segja þær Oddný Garðarsdóttir, Vera Björk Einarsdóttir og Þóranna Sigurbergsdóttir sem á laugardaginn kynntu bók sína, Móðir Missir Máttur í Sagnheimum. Gestir voru á annað hundrað. Þær segjast þakklátar fyrir hlýhug frá Helgu Hallbergsdóttur í Sagnheimum, Kára Bjarnasyni á Bókasafninu og Erlu í Eymundsson sem og öllum gestum sem gerðu stundina frábæra. „Við höfum fengið viðbrögð frá fólki sem hefur fengið bókina í hendur. Sumir lesa smá kafla í einu en aðrir lesa hana frá upphafi til enda. Bókin er um sorglegt efni og er líklegt að efnið ýfi upp eigin sorgir hjá lesandanum. Það er gott að gefa því tíma og það er lækning í því að gráta. Lækningu er að finna bæði í einrúmi og með því að tala við aðra. Í Fjallræðunni stendur: Sælir eru syrgjendur því þeir munu huggaðir verða. Matt 5.4. Þessi orð hafa ekki alltaf verið auðskilin. En fyrir okkur sem höfum komið fram með sorgina þá höfum við fengið að finna huggun sem nær yfir alla okkar veru til anda, sálar og líkama.“ Þær segjast hafa verið spurðar að því hvort bókin komi út sem hljóðbók og hvort hún verði þýdd á önnur tungumál. „Guðrún Erlingsdóttir, vinkona okkar ræddi við okkur þrjár og mun viðtalið birtast í Morgunblaðinu á morgun, fimmtudag. En Guðrún er Aglowkona og blaðamannanemi. Útgáfuhóf verður síðan laugardaginn 9. desember kl. 13.00 í Kirkju- húsinu á vegum Skálholtsútgáfu.“  

Vestmannaey VE og Bergey VE verða endurnýjaðar

Undirritaður hefur verið samningur um smíði á tveimur nýjum togskipum fyrir útgerðarfélagið Berg-Hugin ehf. í Vestmannaeyjum en Bergur-Huginn er dótturfyrirtæki Síldarvinnslunnar hf. Skipunum er ætlað að leysa af hólmi Vestmannaey VE og Bergey VE og verður heimahöfn þeirra í Vestmannaeyjum. Áætlað er að smíði hvors skips taki 14 mánuði og er gert ráð fyrir að fyrra skipið verði afhent kaupanda í marsmánuði 2019 og hið síðara í maí 2019. Síldarvinnslan greindi frá þessu á faceobook síðu sinni. Alls undirrituðu fulltrúar fjögurra íslenskra útgerðarfyrirtækja samninga um smíði á sjö samskonar skipum. Auk skipanna sem smíðuð verða fyrir útgerðarfélagið Berg-Hugin verða tvö skip smíðuð fyrir Gjögur, tvö fyrir Skinney – Þinganes og eitt fyrir Útgerðarfélag Akureyringa. Nýju skipin eru smíðuð af VARD í Noregi og fyrirkomulag og val á búnaði er unnið í samstarfi við útgerðirnar. Skipin verða 28,95 m að lengd og 12 m að breidd. Í skipunum verða tvær aðalvélar með tveimur skrúfum. Ný kynslóð rafmagnsspila verða í skipunum frá Seaonics. Þessi nýju systurskip verða vel búin í alla staði og í þeim verður rými fyrir 13 manns. Þau munu taka 244 x 460 lítra kör í lest (um 80 tonn af ísuðum fiski). Við hönnun skipanna hefur verið vandlega hugað að allri nýtingu á orku. Við hönnun á vinnsludekki verður höfð að leiðarljósi vinnuaðstaða sjómanna, öflug kæling og góð meðhöndlun á fiski. Horft verður til þeirra gæða og reynslu sem íslenskir framleiðendur búa yfir á smíði vinnslubúnaðar. Það var Gunnþór B. Ingvason framkvæmdastjóri Síldarvinnslunnar sem undirritaði samninginn fyrir hönd dótturfyrirtækisins en Eyvindur Sólnes lögmaður á Lex lögmannsstofu aðstoðaði útgerðirnar við gerð samninganna. Um samningana hafði Gunnþór eftirfarandi að segja: „Ástæða þess að ákveðið var að semja við VARD er sú að um er að ræða öflugt fyrirtæki, þar sem ferlið frá hönnun skips til afhendingar á fullbúnu skipi er á hendi sama aðila. Því er aðeins við einn aðila að semja.“ Síðastliðið sumar kynnti Síldarvinnslan þau áform sín að endurnýja allan ísfisktogaraflota fyrirtækisins og er þessi nýsmíðasamningur fyrsti áfangi þess viðamikla verkefnis.  

Ferjan verður mögulega lengd og seinkar því afhending

Ómetanleg aðstoð sem Líknarkonur hafa veitt í gegnum tíðina

Það er komið að þeim tíma árs þar sem kvenfélagskonur baka, en á föstudaginn er árlegt 1. des. kaffið þeirra. Það er nefnilega algjör mýta að þessar fórnfúsu konur í kvenfélaginu séu alltaf bakandi, en það er einu sinni á ári sem þær baka í þágu félagsins og þær sem ekki hafa áhuga á að baka geta sennilega fengið einhver önnur verkefni. Saga Líknar kvenfélags á sér 108 ára sögu og þegar rýnt er í bækur og blöð sem segja sögu þessa félags, hafa margir kvenskörungarnir tekið þátt í starfinu og mörgu komið í verk. Aðstoðin sem kvenfélagið hefur veitt í gegnum árin er ekki hægt að koma niður á blað með orðum.   Starfsemi kvenfélagsins er fjölbreytt og skemmtileg Þegar félagið var stofnað var lífið annað og erfiðara. Upphafleg stefnumál þess voru að líkna og hlynna að bágstöddum sjúklingum, markmiðin hafa ekki mikið breyst en þróast. Starfsemin hefur farið um víðan völl í gegnum árin þó megin stefnumál félagsins séu alltaf að láta gott af sér leiða til stofnanna sem þurfa á að halda og eintaklinga sem eiga um sárt að binda. Líknarkonur hafa einnig verið virkar í menningarlífinu, héldu í mörg ár leiksýningar, tóku þátt í þjóðhátíð Vestmannaeyja stóðu fyrir karnivali og fleira. Basarinn þeirra og 1. des. kaffið er fyrir löngu orðið þekkt og hafa þær síðustu ár fyllt Höllina í árlega kaffinu, enda ekki furða, starf þeirra er góðmennskan út í eitt og þarna fá fleiri tækifæri til að láta gott af sér leiða. Árlega standa þær fyrir vorsöfnun og merkjasölu í maí, en þetta hvoru tveggja eru fjáraflanir til að geta rétt hjálparhönd. Þær hafa síðan séð síðustu ár um kaffi Vinnslustöðvarinnar á sumardaginn fyrsta og svo áður nefndan basar og 1. des. kaffi. Þær reyna líka að huga að innra starfinu og fóru í ár í dagsferð út á land og óvissuferð innanbæjar, en sögur segja að það sé alltaf gaman þegar kvenfélagskonur hittast.   Styrkir fyrir 107 milljónir frá 2006 Þetta fórnfúsa starf sem kvenfélagskonurnar vinna í þágu líknar og velferðarmála almennings er magnað. Þær hafa árokað miklu í gegnum árin og sagði núverandi formaður Edda Ólafsdóttir mér að frá árinu 2006 hafi félagið styrkt einstaklinga og stofnanir eins og HSU, Hraunbúðir, Sambýlið og fleiri um 107 milljónir, talan segir allt sem segja þarf!   Gæti varla gengið nema fyrir velunnara í bæjarfélaginu Anna Huld Sigurðardóttir hjúkrunardeildarstjóri hjá HSU í Vestmannaeyjum sagði að stofnunin væri sú sem hún er vegna velunnara í bænum. „Starfsemi stofnunarinnar gæti varla gengið nema fyrir tilstuðlan velunnara í bæjarfélaginu. Þær gjafir sem kvenfélagið Líkn hefur fært spítalanum í gegnum árin hafa verið ómetanlegar. Bara á þessu ári hafa Líknarkonur gefið mikilvæg tæki, fyrir bæði sjúkradeildina og rannsókn, fyrir meira en 10 milljónir. Og til samanburðar fær öll Heilbrigðisstofnun Suðurlands tæpar 8 milljónir til tækjakaupa frá ríkinu fyrir þetta ár,“ sagði Anna Huld. Starfsfólk og sjúklingar njóta því góðs af þeirri óeigingjörnu vinnu sem Líknarkonur leggja á sig til að bæta öryggi okkar Eyjamanna. Anna Huld gekk í félagið í vor og sagði aðalástæðuna vera málefnin sem þær taka fyrir. „Ég tel það forréttindi að fá að tilheyra svona flottum hópi kvenna sem vinnur af alúð og hlýju fyrir góð málefni, “sagði Anna Huld að lokum.   Eigum við að láta gott af okkur leiða? Ef konur vilja láta gott af sér leiða þá er alltaf opið fyrir umsóknir hjá kvenfélaginu Líkn. Það var miklu algengara hér á árum áður að konur gengu í kvenfélag, þá vildu flestar konur láta gott af sér leiða til bágstaddra og tækifæri til þess var í gegnum kvenfélag. Það er líklegast mjög góð tilfining að taka þátt í starfi sem er mannbætandi fyrir marga og hreinlega bjargar mannslífum. Að þessu sögðu mun ég að öllum líkindum senda inn umsókn í kvenfélagið, því ég vill láta gott af mér leiða. Það er allavega hægt að gera sér glaðan dag og mæta í kaffið eða kaupa af þeim jólakortin sem nú eru til sölu.  

Ekki gagnrýni á að Erlingur hafi tekið starfið að sér

Kennarafélag Vestmannaeyja sendi í síðustu viku frá sér ályktun um að gripið yrði inn í á einhvern hátt ef það sýndi sig að álag á stjórnendur og þar með annað starfsfólk og skólastarf almennt ykist þegar skólastjóri yrði í burtu. Margir tóku það svo að ósætti væri milli kennara og skólastjóra vegna þessa en þannig standa mál ekki. Sigurhanna Friðþórsdóttir formaður kennarafélags Vestmannaeyja sagði í samtali við Eyjafréttir að ályktunin hafi verið ætluð Fræðsluráði sem ábending um að gripið yrði inn í á einhvern hátt ef það sýndi sig að álag á stjórnendur og þar með annað starfsfólk og skólastarf almennt ykist þegar skólastjóri væri í burtu. „Kennarafélag Vestmannaeyja er fagfélag sem hefur m.a. það hlutverk að gæta að hag sinna félagsmanna. Álag á kennara hefur aukist á undanförnum misserum, hver svo sem skýringin kann að vera, og hefur Grunnskóli Vestmannaeyja ekki farið varhluta af því. Með núgildandi kjarasamningi FG og SNS var gerð bókun þar sem öllum skólum var gert að fara í vinnu ásamt fulltrúum síns sveitarfélags og reyna að finna leiðir til að draga úr álaginu,“ sagði Sigurhanna. Þessi vinna fór fram á vormánuðum 2017 og má finna niðurstöður hennar í samantekt á heimasíðu Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þann 1. desember nk. munu taka gildi breytingar á úthlutunarreglum sjúkrasjóðs Kennarasambands Íslands en frá og með þeim tíma munu greiðslur til félagsmanna skerðast um 25% vegna mikillar ásóknar í sjúkrasjóðinn. Sigurhanna sagði það liggja í hlutarins eðli að kennurum er einnig annt um nemendur sína og því sjálfsagt að benda á hluti sem þessa. „Í ályktuninni kemur ekki fram nein gagnrýni á að Erlingur hafi tekið starfið að sér eða að hann hafi fengið leyfi bæjaryfirvalda til þess. Auðvelt hefði verið fyrir ráðið að þakka ábendinguna og taka undir hana á einn eða annan hátt, ef erindið hefði borist þangað en ekki verið vísað í bæjarráð. Atburðarásin sem síðan fór af stað skrifast á aðra en Kennarafélag Vestmannaeyja,“ sagði Sigurhanna.   Mórallinn í GRV er frábær og samskiptin góð Sigurhanna sagði móralinn í GRV vera frábæran og samskipti á milli stjórnenda og annarra starfsmanna í fínu lagi. „Almenn ánægja ríkir með störf Erlings og annarra stjórnenda.“ „Ég hef rætt málin við hlutaðeigandi og skýrt sjónarmið KV svo málið er úr sögunni af okkar hálfu. Það er einlæg ósk stjórnar Kennarafélags Vestmannaeyja að sátt ríki um skólastarf í GRV og að allir sem að málum koma á einn eða annan hátt hafi metnað til að gera skólastarfi hátt undir höfði og hag nemenda og starfsmanna sem bestan. Þar er samstaða mikilvæg og grundvallaratriði að hlustað sé á öll sjónarmið, ekki síst okkar fagfólksins,“ sagði Sigurhanna að lokum.  

Grunnskóli Vestmannaeyja yfir landsmeðaltali í samræmdum prófum

Það var ánægjuleg yfirferð skólastjóra á niðurstöðum 4. og 7. bekkjar GRV á síðasta fundi fræðsluráðs Vestmannaeyja þar sem var opinberað að árgangarnir væru yfir landsmeðaltali bæði í stærðfræði og íslensku.   Fyrstu skrefin tekin í leikskólum Slíkur árangur er ekki sjálfgefinn og liggur mikil vinna að baki bæði hjá kennurum, nemendum og forráðamönnum nemenda. Allt frá því að börn byrja á leikskólum sveitarfélagsins er unnið markvisst með læsi og stærðfræði. Á leikskólum fer fram markviss málörvun m.a. í gegnum bókalestur, söng og dagleg samskipti. Málskilningur og orðaforði eykst jafnt og þétt á leikskólaárunum ásamt því að fyrstu skrefin í talna- og rúmskilningi eru tekin.   Framtíðarsýn og áherslur í menntamálum Í janúar 2015 samþykkti fræðsluráð Vestmannaeyjabæjar Framtíðarsýn og áherslur í menntamálum þar sem megináherslur eru á læsi og stærðfræði í öllu skólastarfi sveitarfélagsins. Áhersla var m.a. lögð á framkvæmd skimunarprófa, snemmtæka íhlutun, gott samstarf heimilis og skóla o.m.fl. Vorið 2016 var svo veitt 2 milljóna króna viðbótarframlag við kennsluúthlutun ársins vegna framtíðarsýnar í menntamálum.   Metnaðarfull lestrarstefna GRV GRV fylgir öflugri og markvissri lestrarstefnu en þróunarhópur hóf formlegan undirbúning að henni í byrjun árs 2014. Lestrarstefnuna er hægt að nálgast á vefsíðu skólans en þar er m.a. að finna lestrarviðmið og góðar hugmyndir að lestrarefni fyrir foreldra. GRV hefur fylgt hugmyndarfræðunum leið til læsis og orð af orði ásamt því að yndislestur hefur verið tekinn upp við skólann. Kennarar GRV eru duglegir að sækja sér endurmenntun sem skilar sér gjarnan í fjölbreyttum og bættum kennsluaðferðum.   Foreldrar og forráðamenn lykilleikmenn í átt að bættum námsárangri Líkt og Ásdís Steinunn Tómasdóttir komst svo vel að orði í grein sinni ,,Tökum Íslandsmeistarann á þetta” þá á keppnisskapið ekki síður heima inni í skólastofunni og við skrifborðið heima líkt og í íþróttasölum bæjarins. Við höfum séð það í Landsleiknum í lestri að bæði GRV, fyrirtæki og stofnanir hafa brett upp ermarnar og látið til sín taka á landsvísu. Eins hefur Lestraraðstoð Bókasafns Vestmannaeyja við börn af erlendum uppruna án ef verið góður stuðningur við grunnskólann. Öflugt og gott samstarf heimilis og skóla ásamt þéttum stuðning foreldra/forráðamanna við heimanám getur skipt sköpum hvað námsárangur nemenda varðar. Samfélagið allt getur lagst á árarnar með skólunum og fræðsluyfirvöldum í að auka veg og virðingu skólastarfsins og mikilvægi menntunar, en menntun er og verður ávallt frumforsenda allra framfara.     Hildur Sólveig Sigurðardóttir Formaður fræðsluráðs Vestmannaeyja  

Engin loforð en hvergi slegið af kröfum

„Fundurinn tókst í alla staði vel. Hann sóttu um 80 manns og til viðbótar hafa um 1400 manns horft á fundinn á netinu en hann var sendur út í gegnum Facebooksíðu Vestmannaeyjabæjar. Við lögðum á það áherslu að eiga einlægt og opið samtal um forsendur sem við höfum unnið út frá, útskýra stöðuna og næstu skref. Við lögðum á borðið hverju við vinnum að og vonum að fólk sýni því skilning að við erum ekki að lofa neinu heldur bara að segja frá því hverjar okkar ítrustu kröfur eru,“ sagði Elliði Vignisson, bæjarstjóri eftir kynningarfundinn á laugardaginn í Eldheimum og lagði áherslu á að langt sé frá því að nokkuð sé klappað í stein. Fundinn sátu Lúðvík Bergvinsson, lögmaður, Páll Guðmundsson, útgerðarstjóri Hugins, Yngvi Harðarson, framkvæmdastjóri Analitca sem skipa stýrihóp sem unnið hefur að yfirtöku Vestmannaeyjabæjar á Herjólfi fyrir svörum. Fulltrúar bæjarins voru Elliði og Stefán Óskar Jónasson, oddviti minnihlutans í bæjarstjórn. Grímur Gíslason, framkvæmdastjóri Atlas, sem á sæti í stýrihópnum hafði ætlað að mæta en var fastur við störf úti í Póllandi. Lúðvík, sem hafði orð fyrir stýrihópnum sagði að fundurinn hefði fyrst og fremst verið hugsaður til að koma á framfæri upplýsingum og til að eiga gott samtal við bæjarbúa um framtíð ferjusiglinga, nú þegar von er á nýrri ferju um mitt næsta ár og samningaviðræður við ríkið eru að hefjast. „Bæjarstjórn Vestmannaeyja hefur um nokkurt skeið verið þeirrar skoðunar að endurmeta verði þær forsendur sem rekstrarstyrkur ríkisins vegna ferjusiglinga Herjólfs eru grundvallaðar á. Það er mat bæjarstjórnar að ferjusiglingar séu „lífæð“ Eyjanna, í þeim skilningi að íbúar og fyrirtæki eiga mikið undir því að þjónustustig Herjólfs sé hátt og verð fyrir þjónustu ferjunnar taki raunverulega mið af því að ferjusiglingar koma í stað stofn- eða tengivega sem öll samfélög njóta. Þá markast samkeppnishæfni Vestmannaeyja varðandi það að keppa um að fá til sín fólk og fyrirtæki að stórum hluta af því að samgöngur og verðlagning þeirra sé ásættanleg og samkeppnishæf. Því verður að líta á ferjusiglingar við Eyjar sem hluta af uppbyggingu innviða samfélagsins og þær séu reknar sem almannaþjónustu. Ferjusiglingarnar Herjólfs eru því hin raunverulega lífæð Eyjanna í því umhverfi sem sveitarfélög búa við í dag. Þetta er útgangspunktur bæjarstjórnar í málinu,“ sagði Lúðvík.  

Ekkert að því að héraðsfréttamiðlar taki pólitíska afstöðu

 Í gær birtu þau Hildur, Trausti og Birna Vídó, bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins, góða grein sem við sem eldri erum tökum alvarlega. Þar benda bæjarfulltrúar sem allir eru á sínu fyrsta kjörtímabili á mikilvægi þess að nálgast störf í bæjarstjórn á uppbyggjandi og jákvæðan máta. Samhliða benda þau á að héraðsfréttamiðlar geta ekki beitt sér í pólitískri baráttu og ætlast síðan til að vera teknir sem hlutlausir miðlar á sama tíma.   Saman höfum við undirritaðir setið í bæjarstjórn í bráðum 12 ár. Við viljum, eins og þau sem yngri eru, nálgast verkefni okkar með bjartsýni og jákvæðni að leiðarljósi. Við höfum trú á samfélaginu og því magnaða fólki sem hér býr. Við teljum að í framtíðinni séu fólgin tækifæri sem við ætlum að nýta fyrir samfélagið. Við viljum vinna með fólki frekar en á móti því. Við höfum átt því láni að fagna að samstarfsfólk okkar í bæjarstjórn er sama sinnis sama hvar í flokki það stendur. Það er góður grunnur að árangri.   Með þessari grein vilja undirritaðir taka undir þá afstöðu sem fram kom í fyrrnefndri grein. Héraðsfréttamiðlar skipta afar miklu í hinni pólitísku umræðu og gildi þeirra er ótvírætt. Það er þó ólíkt eftir því hvort að miðillinn er hlutlaus eða hlutdrægur. Miðill sem ýjar að samanburði á milli bæjarstjórnar og þeirra mannréttindabrota sem eiga sér stað í Norður-Kóreu getur ekki lengur talist marktækur sem hlutlaus miðill. Sérstaklega ekki þegar slíkt bætist ofan á einhliða málflutning og stundum jafnvel áróður. Miðill sem beitir sér pólitískt getur ekki ætlast til þess að vera lesinn öðruvísi en sem pólitískt málgagn.   Nýjasta útspil Eyjar.net er fabúlering um niðurstöðu könnunar MMR. Með furðulegum kúnstum kemst ritstjórinn að þeirri niðurstöðu að fylgið sé að hrynja af E og D lista. Það er vægast sagt mjög undarleg túlkun á niðurstöðum því hið rétta er að 61% þeirra sem taka afstöðu velja D. Það þykir nú bara ansi góð útkoma fyrir einn flokk og yrði það niðurstaðan yrði hún næst stærsti kosningasigur Sjálfstæðismanna í sögunni í Vestmannaeyjum.   Rétt er að taka fram að rétt eins og þau Birna Vídó, Trausti og Hildur þá gerum við ekki nokkra athugasemd við það þótt ritstjóri og eigandi eyjar.net beiti sínum miðli á þennan máta. Það er hans skýri réttur og nákvæmlega ekkert athugavert við það. Slíkt kann jafnvel að verða til þess að enn fleiri sjónarmið heyrist og því fögnum við. Sjálf stjórnum við ásamt pólitískum samherjum okkar miðli sem við köllum Fylki og er ætlað að vinna pólitískum hugmyndum okkar brautargengi. Við getum hinsvegar ekki ætlast til þess að fólk lesi Fylki öðruvísi en með það í huga að hann er málgagn okkar Sjálfstæðismanna í Vestmannaeyjum. Blaðinu er hreinlega ætlað að gegna því hlutverki að koma okkar málstað á framfæri. Það sem meira er, blaðinu er ætlað að hafa áhrif á hvernig fólk kýs. Við viljum enda að sem flestir setji X við D og felum ekki þann tilgang.   Nú þegar rétt um hálft ár er eftir af kjörtímabilinu höfum við einsett okkur að ljúka því á þeim nótum sem bæjarstjórn hóf það. Á forsendum bjartsýni, leikgleði og trú á framtíðina. Hvað sem líður háðsglósum þá ætlum við áfram að reyna að sameina frekar en sundra. Við ætlum að benda á það sem vel er gert og gangast við því sem betur má fara. Við ætlum sem sagt hér eftir sem hingað til að gera það sem í okkar valdi stendur til að gæta hagsmuna Vestmannaeyja.   Elliði Vignisson, bæjarfulltrúi   Páll Marvin Jónsson, bæjarfulltrúi    

Í ályktuninni kemur ekki fram gagnrýni á að Erlingur hafi tekið starfið að sér

Kennarafélag Vestmannaeyja sendi í síðustu viku frá sér álykutn um að gripið yrði inn í á einhvern hátt ef það sýndi sig að álag á stjórnendur og þar með annað starfsfólk og skólastarf almennt ykist þegar skólastjóri yrði í burtu. Almennt tók fólk þá upp að halda að ósætti væri milli kennrar og skólastjóra vegna þessa en þannig standa mál ekki.   Sigurhanna Friðþórsdóttir formaður kennarafélags Vestmannaeyja sagði í samtali við Eyjafréttir að ályktunin hafi verið ætluð Fræðsluráði sem ábending um að gripið yrði inn í á einhvern hátt ef það sýndi sig að álag á stjórnendur og þar með annað starfsfólk og skólastarf almennt ykist þegar skólastjóri yrði í burtu. „Kennarafélag Vestmannaeyja er fagfélag sem hefur m.a. það hlutverk að gæta að hag sinna félagsmanna. Álag á kennara hefur aukist á undanförnum misserum, hver svo sem skýringin kann að vera, og hefur Grunnskóli Vestmannaeyja ekki farið varhluta af því. Með núgildandi kjarasamningi FG og SNS var gerð bókun þar sem öllum skólum var gert að fara í vinnu ásamt fulltrúum síns sveitarfélags og reyna að finna leiðir til að draga úr álaginu,“ sagði Sigurhanna. Þessi vinna fór fram á vormánuðum 2017 og má finna niðurstöður hennar í samantekt á heimasíðu Sambands íslenskra sveitarfélaga. Þann 1. desember nk. munu taka gildi breytingar á úthlutunarreglum sjúkrasjóðs Kennarasambands Íslands en frá og með þeim tíma munu greiðslur til félagsmanna skerðast um 25% vegna mikillar ásóknar í sjúkrasjóðinn. Sigurhanna sagði að það liggi í hlutarins eðli að kennurum er einnig annt um nemendur sína og því sjálfsagt að benda á hluti sem þessa. „Í ályktuninni kemur ekki fram nein gagnrýni á að Erlingur hafi tekið starfið að sér eða að hann hafi fengið leyfi bæjaryfirvalda til þess. Auðvelt hefði verið fyrir ráðið að þakka ábendinguna og taka undir hana á einn eða annan hátt, ef erindið hefði borist þangað en ekki verið vísað í Bæjarráð. Atburðarásin sem síðan fór af stað skrifast á aðra en Kennarafélag Vestmannaeyja,“ sagði Sigurhanna.   Mórallinn í GRV er frábær og samskiptin góð Sigurhanna sagði mórallinn í GRV vera frábæran og samskipti á milli stjórnenda og annarra starfsmanna í fínu lagi, „almenn ánægja ríkir með störf Erlings og annarra stjórnenda.“ „Ég hef rætt málin við hlutaðeigandi og skýrt sjónarmið KV svo málið er úr sögunni af okkar hálfu. Það er einlæg ósk stjórnar Kennarafélags Vestmannaeyja að sátt ríki um skólastarf í GRV og að allir sem að málunum koma á einn eða annan hátt hafi metnað til að gera skólastarfi hátt undir höfði og hag nemenda og starfsmanna sem bestan. Þar er samstaða mikilvæg og grundvallaratriði að hlustað sé á öll sjónarmið, ekki síst okkar fagfólksins,“ sagði Sigurhanna að lokum.    

Viljum nálgast verkefnið með uppbyggingu og sátt í huga

Fjölmiðlun er vandasöm enda þau störf meðal þeirra allra mikilvægustu í nútíma samfélögum. Við vinnu sína þurfa blaðamenn og rekstraraðilar fjölmiðla að gæta hlutleysis ef þeir ætlast til að vera teknir alvarlega. Þegar héraðsfréttamiðill fellur í þá gryfju að bera sveitarstjórn á hinu friðsæla Íslandi saman við þau hræðilegu mannréttindabrot sem eiga sér stað í Norður-Kóreu dæmir sá miðill sig þar með úr leik. Miðillinn er ekki að segja fréttir heldur að taka þátt í pólitík og það ansi ljótri.   Alvarleg mannréttindabrot framin í Norður-Kóreu   Á Íslandi ríkir velmegun. Við erum frjáls, fullvalda og mannréttindi tekin mjög alvarlega. Í Norður-Kóreu eru framin alvarleg mannréttindabrot á hverjum einasta degi, fólki er misþyrmt, það svelt, svipt mannvirðingu sinni og jafnvel tekið af lífi. Í Vestmannaeyjum starfar bæjarstjórn sem sækir umboð sitt beint til bæjarbúa.Bæjarfulltrúar sinna störfum sínum af kostgæfni, virðingu og auðmýkt fyrir sínu umboði. Í Norður-Kóreu er einvaldur sem myrðir, rænir og sviptir þegna sína grundvallarréttinum til frelsis.   Ekki lengur hlutlaus miðill   Með grein þar sem störf og ákvarðanir bæjarstjórnar eru bornar saman við Norður-Kóreu tekur steininn úr. Fáum dylst að eyjar.net er ekki lengur hlutlaus miðill heldur leggur miðillinn sig nokkuð hart fram við að róa á mið sundrungar og hikar ekki við að leggja sem flest út á neikvæðan máta fyrir núverandi meirihluta og jafnvel bæjarstjórn alla. Það er hins vegar skýr réttur miðilsins og eigenda hans að skrifa eins og honum dettur í hug.   Höfum trú á framtíð Vestmannaeyja   Við undirrituð höfum sterka trú á framtíð Vestmannaeyja og viljum leggja okkar af mörkum til að treysta hér byggð á jákvæðum forsendum. Við höfum valið Vestmannaeyjar sem framtíðarvettvang fjölskyldna okkar og viljum vinna með öllum þeim sem eru tilbúnir að nálgast verkefnin á málefnalegum forsendum með uppbyggingu og sátt í huga. Okkur þykir miður að eyjar.net sé í okkar huga hættur að vera almennur hlutlaus héraðsfréttamiðill. Í stað þess að segja hlutlausar fréttir og taka þátt í uppbyggingu Vestmannaeyja er hann orðinn tæki til að vinna að beittum pólitískum tilgangi. Þar til breyting verður á er okkur sem persónum nauðugur sá kostur að nálgast þennan miðil í því ljósi sem að ofan er greint.   Hildur Sólveig Sigurðardóttir   Trausti Hjaltason   Birna Vídó Þórsdóttir   Bæjarfulltrúar.  

Allt að átta ferðir á dag og sama verð í Landeyjahöfn og Þorlákshöfn

Fundurinn í Eldheimum á laugardaginn var mjög góður og málefnalegur. Fulltrúar stýrihópsins og bæjarfulltrúar komu hugmyndum sínum á framfæri og svöruðu spurningum úr sal sem voru málefnalegar. Stýrihópurinn starfar eftir viljayfirlýsingu sem Jón Gunnarsson samgönguráðherra og Elliði skrifuðu undir í lok október. Markmiðin eru allt að átta ferðir á dag þegar siglt í Landeyjahöfn, að núverandi Herjólfur verði til reiðu sem varaskip eftir að ný ferja kemur og sama gjaldskrá gildi í Landeyjahöfn og Þorlákshöfn. Að núverandi fjárveiting til reksturs Herjólfs, sem er um 760 milljónir verði lögð til grundvallar nýs samnings. Þannig verði möguleg hagræðing nýtt til að bæta samgöngur á milli lands og Eyja. Líka að fram fari þarfagreining sem taki mið af þörfum samfélagins en ekki eingöngu hámarksnýtingu. Þetta sé almannaþjónusta og ekki hagnaðardrifin. Lögð var áhersla á að bæjarsjóður verður ekki í ábyrgð fyrir rekstrinum. Er hugmyndin að stofna ohf-félag sem getur séð um allan rekstur og umsjón. Það gæti líka boðið rekstur skipsins út en haft stjórn að þjónustuþættinum.   Hugmyndir eru um íbúapassa fyrir Eyjafólk sem nyti þá sérstakra kjara. Líka að þreföld áhöfn yrði á skipinu en í dag er hún tvöföld. Þá er Háskólinn á Akureyri að vinna þarfagreiningu. En enn er ekkert fast í hendi og framhaldið ræðst af afstöðu nýrrar ríkisstjórnar. Líka sögðu þeir að samstaða meðal Eyjafólks skipti máli.   Eigum að upplýsa   „Ég var ánægður að fundurinn var haldinn og hvað margir mættu. Eitt af hlutverkum okkar bæjarfulltrúa er að upplýsa bæjarbúa sem mest og best um þetta mikilvæga verkefni. Verkefni sem skiptir okkur öll svo miklu máli,“ sagði Stefán Jónasson.   „Við sem bæjarfulltrúar þurfum að upplýsa bæjarbúa sem mest í þessu máli og ég held að það hafi tekist mjög vel. Það sem við höfum í höndunum er viljayfirlýsing en enn er ekkert frágengið. Krafan er fleiri ferðir og þessum hugmyndum er áætlað að skipið sigli 18 til 20 klukkutíma á sólarhring. Í viljayfirlýsingunni samþykkir ríkið það. Bæjarbúar hafa haft miklar skoðanir á því að sama verð eigi að vera í Landeyjahöfn og Þorlákshöfn. Það er líka í viljayfirlýsingunni. Einnig að núverandi Herjólfur verði til taks í tvö og hálft ár.“ Stefán lagði áherslu á að bæjarstjórn standi fast á því að bæjarsjóður verði í ekki ábyrgð á rekstrinum og að ekki verði gefið eftir af hafnargjöldum. Stofnað verður ohf. félag um reksturinn og eins og ég sagði á fundinum verða haldnir aðalfundir þar sem allt verður uppi á borðum.“   Stefán segir að spurningar úr sal vera almennar og á sömum nótum og þeir hafi unnið eftir. „Það var spurt um íbúakosningu og ég tel það ekki útilokað en fyrst verðum við að sjá samninginn en takmarkið er 2920 ferðir á ári án tillit til veðurs,“ sagði Stefán.   Hagsmunir samfélagsins ráði   „Það er óeðlilegt að mati bæjarstjórnar að slík þjónusta sem ferjusiglingar eru grundvallist af arðsemiskröfu fyrirtækis sem skráð er í kauphöll. Eðli málsins samkvæmt fara hagsmunir samfélagsins og slíks fyrirtækis ekki saman. Í því felst ekki gagnrýni á núverandi rekstraraðila aðeins ábending á það að arðsemisdrifinn fyrirtækjarekstur hentar ekki við rekstur verkefna þar sem almannaþjónustusjónarmið eiga að vera ráðandi,“ sagði Lúðvík Bergvinsson. Hann sagði að í viljayfirlýsingunni komi fram að markmiðið er að Vestmannaeyjabær taki rekstur Herjólfs yfir þegar ný ferja kemur. „Fellst ríkið í reynd á þessi sjónarmið bæjarstjórnar. Þar kemur fram að ferjusiglingar Herjólfs séu og eigi að skilgreina sem almannaþjónustu. Þar kemur einnig fram að stefnt skuli að því að ferjan sigli átta ferðir á dag milli lands og Eyja – en í því felst að gert er ráð fyrir að ferjan sigli u.þ.b. 16-20 klukkustundir á sólarhring, hvort sem hún siglir í Landeyjahöfn eða Þorlákshöfn. Það er eina leiðin til þess að mögulegt sé að koma til móts við það þjónustustig sem krafa er uppi um að verði til staðar, þ.e. að fólk geti komið og farið til og frá Eyjum sem mest þegar því hentar. Þetta er sú krafa sem bæjarstjórn er með varðandi þjónustustig ferjusiglinga Herjólfs.“ Lúðvík sagði að enn hefðu engir samningar verið kláraðir. „Þær viðræður eru að hefjast þessa dagana. Við gerum ekki ráð fyrir öðru en að ný ríkisstjórn fylgi þeirri sömu stefnu sem mörkuð var með undirritun viljayfirlýsingarinnar af núverandi ríkisstjórn. Það var því afar mikilvægt fyrir starfshópinn, og reyndar bæjarstjórn, að halda umræddan upplýsingafund og eiga þar hið góða samtal við bæjarbúa sem fór fram. Á fundinum komu fram margvísleg sjónarmið frá bæjarbúum sem taka verður tillit til í væntanlegum viðræðum við ríkið um framtíð ferjusiglinga Herjólfs og skipulag þeirra. Sjálfum þótti mér fundurinn afar góður. Það var sérstaklega ánægjulegt að heyra þann mikla samhljóm og ánægju sem fram kom í orðum fundargesta varðandi þær hugmyndir og þá hugmyndafræði sem bærinn hefur talað fyrir í viðræðum sínum við ríkið varðandi framtíð ferjusiglinga. Það er því óhætt að segja að fundurinn hafi gefið starfshópnum og bæjarstjórn þann styrk og kraft sem leitað var eftir og þarf til að takast á við komandi viðræður við ríkið um framtíð ferjusiglinga Herjólfs.“   Einbeittur vilji ráðherra   Elliði sagði að enn væri langt í land en í viljayfirlýsingunni komi fram einbeittur vilji hjá núverandi ráðherra til að af þessu verði og ástæða til að hrósa bæði honum og öðrum þingmönnum og ráðherrum sem að þessu hafa komið. „Án pólitískrar forystu hefði þetta mál aldrei byrjað og án hennar verður því ekki lokið. Við vinnum út frá því að ferðum verði fjölgað mikið og í stað þess að vera sífellt á öskrinu eftir einhverju sem kallað er „aukaferðir“ þá verði skipið einfaldlega látið ganga og þjóðveginum haldið opnum svo mikið sem mögulegt er. Það þarf að okkar mati nýja hugsun og nýja skilgreiningu á öllu sem snýr að samgöngum á sjó og í fyrsta skipti finnst okkur sem eitthvað sé að rofa til. Við höfum nú bæði eyru og athygli þeirra sem þessu ráða og það viljum við nýta okkur.“ Elliði sagði að á fundinum hefði komið fram hversu langþreytt fólk er orðið á stöðunni og þeir hefðu fullan skilning á því. Fyrst hafi verið beðið eftir Landeyjahöfn og síðan eftir bótum á stöðunni hvað hana varðar. „Ferðir eru of fáar, þjónustan of lítil, skipið er gamalt, bilað og óheppilegt, höfnin glímir við mikinn vanda, fargjöld eru of há og lengi má áfram telja. Oft fer það síðan svo að fólk fer að takast á um vandann innbyrðis þótt allir séu í raun sammála. Slíkt sundrar þegar þörf er á samstöðu og veldur ómældum skaða. Besta leiðin til að vinna málið áfram er að miðla upplýsingum og það tel ég að vel hafi tekist á þessum fundi.“ Elliði sagði að vel hefði tekist um val á mönnum í stýrihópinn. „Þegar kemur að málum sem þessum verðum við að reiða okkur á sérfróða aðila. Þannig höfum við ekki haft neinar persónulegar skoðanir því hvernig eigi að leysa vanda Landeyjahafnar. Við viljum bara að allt verði gert svo fljótt sem verða má. Sérfróðir aðilar verða síðan að finna hvernig vandinn verði leystur. Á sama hátt hafa bæjarfulltrúar ekki sérstaka persónulega skoðun á því hvernig staðið verði að yfirtöku á Herjólfi. Þeir vilja bara að þetta verði vel gert og hámarksþjónusta veitt án þess að það valdi kostnaði fyrir Vestmannaeyjabæ,“ sagði Elliði sem vonast til að málinu ljúki sem fyrst.       „Ég vil að lokum skora á íbúa að gefast ekki upp. Við erum öll orðin þreytt á ástandinu en einmitt þá reynir á dug okkar. Nú er staðan sú að það er koma nýtt skip auk þess sem miklar framkvæmdir eru fyrirhugaðar í Landeyjahöfn svo sem með nýjum dælubúnaði, breytingu á núverandi ytrigörðum, breytingum á viðlegukannti, tilfærslu á inngarði og margt fl. Við vitum að það verkefni að laga Landeyjahöfn verður ekki leyst í eitt skipti fyrir öll núna en höfum samt kjark til að skrefa okkur áfram í átt að betri árangri í stað þess að standa kyrr og kvarta. Það hefur aldrei skilað árangri fyrir Vestmannaeyjar.“        

Myndasafnið >>

Öldudufl við Landeyjahöfn

Öldudufl við Landeyjahöfn

Íþróttir >>

Felix fer með íslenska landsliðinu til Indónesíu

Felix Örn Friðriksson, leikmaður ÍBV í knattspyrnu, ferðast með íslenska landsliðinu sem mætir Indónesíu í boðsferð þar í landi dagana 11. og 14. janúar. Ekki er um að ræða alþjóðlega leikdaga og er hópurinn að mestu skipaður reynsluminni mönnum en ella. Í hópnum er þó að finna reynslumikla menn á borð varnarmennina Ragnar Sigurðsson og Sverri Inga Ingason og framherjann Björn Bergmann Sigurðsson.   Segir Heimir Hallgrímsson, landsliðsþjálfari, jafnframt að hópurinn gæti breyst áður en haldið verður af stað en líkur eru á því að Kolbein Sigþórsson fari með en hann hefur verið að glíma við meiðsli síðasta árið.   Hópurinn í heild:   Markmenn:  Frederik Schram, Roskilde  Rúnar Alex Rúnarsson, Nordsjælland  Anton Ari Einarsson, Valur   Varnarmenn  Ragnar Sigurðsson, Rubin Kazan  Sverrir Ingi Ingason, FC Rostov  Jón Guðni Fjóluson, IFK Norrköping  Haukur Heiðar Hauksson, AIK  Hólmar Örn Eyjólfsson, Levski Sofia  Hjörtur Hermannsson, Brøndby IF  Böðvar Böðvarsson, FH  Viðar Ari Jónsson, Brann SK  Felix Örn Friðriksson, ÍBV   Miðjumenn:  Arnór Smárason, Hammarby  Arnór Ingvi Traustason, Malmö FF  Aron Sigurðarson, Tromsö  Hilmar Árni Halldórsson, Stjarnan  Mikael Neville Anderson, Vendsyssel FF  Samúel Kári Friðjónsson, Vålerenga IF   Sóknarmenn:  Björn Bergmann Sigurðarson, Molde BK  Óttar Magnús Karlsson, Molde BK  Kristján Flóki Finnbogason, Start IF  Tryggvi Hrafn Haraldsson, Halmstad BK  

Stjórnmál >>

Elliði Vignisson: Enn er alltof snemmt að fullyrða að við náum saman með ríkinu

Í gær funduðum fulltrúar Vestmannaeyjabæjar með ríkinu, en yfir standa viðræður um að Vestmannaeyjabær taki yfir rekstri Herjólfs. Elliði Vignisson bæjarstjóri sagði í samtali við Eyjafréttir að að enn einn fundurinn hafi verið í gær til þess að nálgast enn frekar þau markmið að ná fram verulegri þjónustuaukningu með nýrri ferju og tryggja betur áhrif og sjónarmið heimamanna hvað rekstur hennar varðar.  „Þar kynntum við sjónarmið okkar sem fyrst og fremst felast í því að færast nær þvi markmiði að sjóleiðin milli Vestmannaeyja og Landeyjahafnar verði séð sem „þjóðvegur“ okkar Vestmannaeyinga og þeirra sem vilja sækja okkur heim. Þar með reynum við að nálgast þá sjálfsögðu kröfu okkar að þjónusta og verðlag verði nær því að þetta sé þjóðvegur en ekki valkvæð þjónusta. Þá leggjum við einnig þunga áherslu á að þjóðvegurinn verði „opinn“ eins og framast er unnt og taki mið af þörfu þjónustustigi hvað tíðni ferða varðar en ekki hámarksnýtingu á hverri ferð og mögulegri arðsemi rekstrarins. Í langan tíma hafa þessar samgöngur að okkar mati verið skammtaðar úr hnefa en það á ekki að vera lögmál. Með nýrri ferju og annarri nálgun á verkefnið eiga Vestmannaeyjar að verða samkeppnishæfari varðandi íbúaþróun, atvinnuuppbyggingu og atvinnurekstur fyrirtækja sem hér starfa,“ sagði Elliði   Það eru alltaf gagnrýnisraddir„Ég hef séð að á seinustu dögum hafa einhverjir gagnrýnt þessa tilraun Vestmannaeyjabæjar og það er svo sem fátt sem kemur á óvart hvað það varðar. Allt okrar tvímælis þá gert er og margir eru ætíð hræddir við breytingar. Þegar við seldum hlut okkar í Hitaveitu Suðurnesja voru margir sem sögðu að við ættum að eiga hlutinn og selja hann þegar hann væri orðinn verðmætari. Þegar við byggðum Eldheima gekk fólk um og uppnefndi húsið og sagði að það yrði aldrei annað en baggi á okkur og á því yrði aldri áhugi meðal feðramanna. Þegar við aldusskiptum grunnskólunum fullyrtu margir að þetta gæti aldei gengið. Þegar við buðum út reksturinn á Sóla og sömdum við Hjalla var það mikið gagnrýnt og mjög lengi má áfram telja. Þegar upp er staðið áttar fólk sig oft betur á forsendum og verður þá oftast nær mun ánægðara. Það sem þó hefur rekið mig í rogastans eru fullyrðingar um að þetta leiði til einhverrar mismununar þannig að bæjarfulltrúar gangi fyrir. Þeir sem slíkt fullyrða verða að skilja að bæjarfulltrúar njóta ekki neinna sér kjara á neinni þjónustu hjá Vestmannaeyjabæ. Þeir greiða fullt verð í sund, börn þeirra ganga ekki fyrir á leikskóla og götur við heimili þeirra eru ekki ruddar snjó fyrr en hjá öðrum. Á sama máta koma þeir til með að nota Herjólf og greiða fyrir sína þjónustu rétt eins og hver annar enda yrði Herjólfur almenningsþjónusta sem rekinn yrði eins og önnur þjónusta sveitarfélagsins með hagsmuni bæjarbúa að leiðarljósi,“ sagði Elliði.   Elliði sagði að hans mati væri það í raun fullkomið og algert ábyrgðarleysi að heykjast á því að takast á við þessa ábyrgð að gefnum ákveðnum forsendum.  „Hvenær gerðist það að Eyjamenn hættu að þora og vilja axla ábyrgð á eigin málum? Þannig þekki ég ekki okkar góða samfélag og þannig mun núverandi bæjarstjórn ekki nálgast þetta mál. Við sannarlega þorum og treystum okkar fólki til að axala ábyrgð.“   Fagfólk við samningaborðið „Fullyrðingar um að þetta verði fjárhagslegur baggi á okkur er líka dáldið einkennilegur, sérstaklega þegar engin, ekki einu sinni við sem stöndum í þessu, vitum enn um hvaða fjárhæð verður samið. Við höfum unnið með færustu sérfæðingum í gerð rekstrarmódels og samningagerð er á hendi lögmanna sem þekkja málið vel. Okkur eru síðan til ráðgjafar menn eins og Grímur Gíslason, Páll Guðmundsson og Lúðvík Bergvinsson sem allir hafa mikla og haldgóða þekkingu hvað varðar eðlil þessarar útgerðar og rekstri almennt. Það er því hvergi verið að kasta til höndunum og hagsmunum Vestmannaeyjabæjar verður ekki fórnað,“ sagði Elliði.   Elliði sagði að enn væri alltof snemmt að fullyrða að þau nái saman með ríkinu. „Það má öllum ljóst vera að við erum ekki að fara í þetta verkefni til að taka við því á þeim fosendum sem verið hefur seinustu ár. Við teljum að það þurfi langtum meiri þjónustu og ef ríkið vill nálgast þetta á þann máta með okkur þá erum við til í samstarf. Ef ekki næst saman þá væntanlega verður þetta boðið út og við höfum þá að minnsta kosti náð að koma okkar sjónarmiðum á framfæri og það leiðir þá ef til vill til þjónustu aukningar. Það væri því fráleitt að láta ekki reyna á þetta, jafnvel þótt það kosti mikla vinnu. Slíkt hræðist hvorki ég né aðrir sem að þessu koma“ sagði Elliði að lokum Meðfylgjandi er mynd sem Elliði tók á fundinum í dag. Á henni eru þeir Lúðvík Bergvinsson og Yngvi Jónsson frá okkur heimamönnum auk síðan fulltrúum frá ríkinu. Þeir Grímur og Páll sóttu fundinn í gegnum fjarfundarbúnað.  

Greinar >>

Sara Sjöfn: Má ekkert?

 238 fjölmiðlakonur sendu frá sér yfirlýsingu á mánudaginn, ég var ein af þeim, til stuðning þeirra sem sagt hafa sína sögu og fordæma í leiðinni ofbeldi, áreiti eða niðurlægingu á forsendum kynferðis. Þið þekkið þetta öll #metoo, vandamálið er stórt og það er okkar allra, allsstaðar. Fleiri hundruð kvenna hafa stigið fram allstaðar í heiminum. Sjokkerandi? Nei, svo sem ekki, mögulega fyrir einhvern karlinn og sennilega einhverjir sem iða í skinninu og enn fleiri sem hafa áttað sig á því sem þeir hafa gert, en þótt í lagi. En það er ekki í lagi.  Það er ekki verið að stimpla alla karlmenn og ýta út í horn, það eru til fullt af góðum körlum sem mundu ekki detta það til hugar, en það er ekki verið að ræða þá núna! Það sem þótti fyndið áður fannst okkur konunum aldrei fyndið. Konurnar sem eru að stíga fram undir formerkjum #metoo eru ekki að segja sögur af pöbbanum, heldur úr vinnunni. Ekki misskilja mig, það er ekki sérstakt leyfi á pöbbanum eða undir áhrifum, þó margir skýli sér bakvið það. En að fá ekki gagnkvæma virðingu í vinnunni útaf því þú ert kona, er gjörsamlega óboðlegt og sem betur fer erum við flest sammála um það. Það þarf bara stoppa fingralöngu pervertana með sóðakjaftinn.  Og ef þú ert að velta fyrir þér hvort ekkert megi þá er svarið nei, allavega þegar kemur að áreiti, niðurlægingu eða ofbeldi á forsendum kynferðis. Eitt annað, karlmenn! Ef það eru málefni sem brenna á ykkur þar sem ykkur finnst karlmenn eða drengir verða undir, girðið ykkur í brók, látið í ykkur heyra og takið þátt í baráttunni, gerum þetta saman og búum til samfélag fyrir alla til þess að búa í! Áfram jafnrétti, áfram virðing!  

VefTíví >>

Elliði Vignisson - Fæðingaþjónusta er óviðunandi í landsbyggðunum

Fyrir mér eru Vestmannaeyjar paradís á jörðu. Náttúran, fólkið, menningin, sagan, krafturinn samstaðan og svo margt fleira jarðtengir mig og lætur mig fljúga í senn. Samt er það svo að tveir hornsteinanna eru ekki í lagi, samgöngur og heilbrigðisþjónusta. Ég er afar bjartsýnn á að á næsta ári tökum við stórt skref hvað samgöngur varðar sem síðan mun leiða af sér enn fleiri slík í átt að betra ástandi. Út af borðinu standa þá heilbrigðismálin og þá sérstaklega fæðingaþjónustan.   Tilflutningur á kostnaði Tilgangurinn á bak við breytingar á fæðingaþjónustu er ekki hvað síst að ná niður kostnaði hins opinbera. Það vill þá e.t.v. gleymast að í raun er bara um tilflutning á kostnaði að ræða frá ríki til verðandi foreldra. Kostnaður við ferðalög og biðina á fæðingarstaðnum er oft verulegur. Ekki er ólíklegt að kostnaður við fæðingu, ferðalög, vinnutap og fl. hlaupi á hundruðum þúsunda og þaðan af meira. Sér er nú hver gjöfin til verðandi foreldra. Þar við bætast áhyggjur af ferðalaginu aftur heim og aðlögun fjölskyldunnar, sérstaklega eldri barna að eðlilegu lífi eftir heimkomuna tekur á. Hvað sem líður öllum Excelskjölum og flæðiritum þá er ljóst að fæðing fjarri heimabyggð valdur kvíða og streitu hjá barnshafandi konum auk töluverðrar röskunar á lífi fjölskyldunnar og mikils kostnaðar.   Samfélagslegt mikilvægi Áhrifin eru þó víðtækari. Fram hefur komið að skortur á þjónustu við konur í barneignaferlinu hefur almenn áhrif á dreifbýli. Gildi þess að hafa fæðingarþjónustu eru sennilega meiri fyrir samfélagið sjálft en margir gera sér grein fyrir. Það skiptir að mati þeirra sem best þekkja til miklu fyrir samfélagið að fæðingar séu hluti af lífinu þar. Að samfélagið sé samfella frá vöggu til grafar.   Manneskjusýn Svo mikið er víst að það er ekki í samræmi við manneskjusýn Eyjamanna að þessi mikilvægi þáttur lífsins verði frá þeim tekinn og í staðinn sett á fót læknisfræðilegt kassalagað kerfi sem aðskilur verðandi foreldra frá fjölskyldum sínum. Við Eyjamenn verðum að berjast áfram fyrir þessum sjálfsögðu réttindum. Þar leika þingmennirnir okkar lykilhlutverk.